پرسشنامه استاندارد ویژگیهای شغلی اولدهام و هاكمن 1976
مشخصات پرسشنامه استاندارد ویژگیهای شغلی
| تعداد سوالات | ۱۵ گویه |
| سوالات معکوس | دارد(سوالات ۲، ۴، ۵، ۶، ۸، ۱۰، ۱۲، ۱۵) |
| شیوه نمره گذاری | دارد |
| تفسیر و تحلیل | دارد |
| تعریف مفهومی | دارد |
| زیرمقیاس یا مولفه | دارد (۵ مولفه دارد) |
| روایی | دارد |
| پایایی | دارد |
| منبع | دارد |
| فرمت فایل دانلود | word و pdf در دسترس است |
توجه: پژوهشگر هنگام پاسخگویی به گویههای پرسشنامه، سوالات ۲، ۴، ۵، ۶، ۸، ۱۰، ۱۲ و ۱۵ را به صورت معکوس نمرهدهی میکند. این بدان معناست که پس از جمعآوری پرسشنامهها، او باید نمرات این گویهها را مجدداً کدگذاری کند و به حالت اولیه برگرداند تا تحلیل نهایی را به درستی انجام دهد
توجه: در صورت وجود هرگونه سؤال یا ابهام در رابطه با پرسشنامه، خوشحال میشویم که سوالات خود را در بخش دیدگاهها (در انتهای همین صفحه) مطرح بفرمایید. گروه تحلیل آمار با کمال میل در اسرع وقت به پرسشهای شما پاسخ خواهد داد
تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد ویژگیهای شغلی
تعریف مفهومی
ویژگیهای شغلی به عنوان یک سازه چندبعدی در روانشناسی صنعتی و سازمانی تعریف میشود که شامل مجموعهای از ابعاد و مؤلفههای ماهیت شغل است که بر نگرشها، رفتارها و انگیزش کارکنان تأثیر میگذارد و شامل پنج ویژگی اصلی تنوع مهارت (نیاز به استفاده از مهارتهای گوناگون در انجام کار)، هویت وظیفه (انجام کامل و قابل تشخیص یک وظیفه از ابتدا تا انتها)، اهمیت وظیفه (تأثیر کار بر زندگی و رفاه دیگران)، استقلال (آزادی و اختیار در تصمیمگیری و انتخاب روش انجام کار) و بازخورد (دریافت اطلاعات واضح و مستقیم درباره عملکرد شغلی) میباشد که به طور همزمان بر انگیزش درونی، رضایت شغلی، کیفیت عملکرد و تعهد سازمانی کارکنان تأثیر میگذارند (اولدهام و هاکمن، ۱۹۷۶).
تعریف عملیاتی
ویژگیهای شغلی نمرهای است که فرد از پاسخگویی به ۱۵ گویه این پرسشنامه کسب میکند. این نمره در پنج مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفهها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:
-
مؤلفه تنوع مهارت (محوریت نیاز شغل به مهارتهای پیچیده و سطح بالا، استفاده از خلاقیت و قضاوت شخصی) با ۳ گویه: سوالات ۱، ۳، ۱۳
-
مؤلفه هویت وظیفه (محوریت امکان انجام کامل کار از ابتدا تا انتها، شناسایی تأثیر دیگران بر شغل و تشخیص جایگاه کار در کل فرآیند) با ۳ گویه: سوالات ۴، ۵، ۷
-
مؤلفه اهمیت وظیفه (محوریت تأثیر شغل بر زندگی و رفاه افراد دیگر، اهمیت شغل در مجموعه سازمان) با ۳ گویه: سوالات ۱۰، ۱۲، ۱۴
-
مؤلفه استقلال (محوریت آزادی در انتخاب روش انجام کار، تصمیمگیری درباره نیازهای کاری و استفاده از خلاقیت و قضاوت شخصی) با ۳ گویه: سوالات ۲، ۶، ۹، ۱۱
-
مؤلفه بازخورد (محوریت دریافت اطلاعات درباره عملکرد، راهنمایی شغل برای خوب عمل کردن و نیاز به بازخورد از دیگران) با ۳ گویه: سوالات ۸، ۱۵
روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد ویژگیهای شغلی
روایی:
در حوزه سنجش و اندازهگیری در روانشناسی صنعتی و رفتار سازمانی، اعتبار یا روایی به این معناست که یک ابزار اندازهگیری تا چه میزان میتواند سازه یا متغیر مورد نظر را به طور دقیق، صحیح و بدون سوگیری اندازهگیری کند و از محتوایی جامع، مرتبط و متناسب با هدف اندازهگیری برخوردار باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). حسنشاهی (۱۳۹۲) در فرآیند اعتباریابی پرسشنامه ویژگیهای شغلی اولدهام و هاکمن در جامعه ایرانی، برای تعیین روایی از روش روایی محتوایی استفاده نمود و با بهرهگیری از نظرات متخصصان و خبرگان حوزه روانشناسی صنعتی و مدیریت منابع انسانی، نسبت به بررسی ارتباط هر یک از ۱۵ گویه با سازه ویژگیهای شغلی و ابعاد پنجگانه آن (تنوع مهارت، هویت وظیفه، اهمیت وظیفه، استقلال و بازخورد)، تناسب محتوایی، شفافیت و جامعیت سوالات اقدام گردید. نتایج این ارزیابی نشان داد که تمامی گویهها از نظر محتوایی با ابعاد پنجگانه ویژگیهای شغلی همخوانی داشته و نمره روایی محتوایی کسب شده ۰.۸۵ گزارش شده است. با توجه به اینکه این مقدار از ۰.۷ بالاتر است، روایی محتوایی پرسشنامه ویژگیهای شغلی برای استفاده در پژوهشهای مرتبط با طراحی شغل، انگیزش شغلی، رضایت شغلی و بهرهوری نیروی انسانی در سازمانهای ایرانی مورد تایید قرار میگیرد و میتوان از آن به عنوان ابزاری معتبر در مطالعات مدیریت منابع انسانی، روانشناسی صنعتی و رفتار سازمانی بهره برد.
پایایی:
در علم سنجش و اندازهگیری در روانشناسی و مدیریت، قابلیت اعتماد یا پایایی یک ابزار اندازهگیری به میزان دقت، ثبات و همسانی درونی نتایج حاصل از آن در شرایط مختلف و در دفعات متعدد اجرا اطلاق میشود که نشان میدهد یک پرسشنامه تا چه اندازه از خطاهای تصادفی مصون بوده و میتواند نتایج قابل اتکایی را ارائه دهد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). حسنشاهی (۱۳۹۲) برای بررسی پایایی پرسشنامه ویژگیهای شغلی در تحقیق خود، از روش همسانی درونی با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ استفاده نمود و این ضریب را برای کل پرسشنامه برابر با ۰.۸۳ محاسبه کرد که نشاندهنده همبستگی مطلوب بین گویهها و یکپارچگی درونی مناسب ابزار است. همچنین پایایی هر یک از پنج مؤلفه پرسشنامه شامل تنوع مهارت، هویت وظیفه، اهمیت وظیفه، استقلال و بازخورد نیز به طور جداگانه محاسبه گردید که همگی حاکی از ضرایب بالاتر از ۰.۷ بوده و بیانگر پایایی قابل قبول هر یک از ابعاد است. با توجه به اینکه ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شده (۸۳/۰) به طور قابل ملاحظهای از معیار پذیرش ۰.۷ بالاتر است، پایایی پرسشنامه ویژگیهای شغلی اولدهام و هاکمن تایید شده و میتوان از آن به عنوان ابزاری قابل اعتماد در پژوهشهای مدیریت منابع انسانی، روانشناسی صنعتی، ارزیابی مشاغل و مطالعات بهبود کیفیت زندگی کاری در سازمانهای مختلف ایرانی بهره برد.
تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه
سطح | دامنه نمرات | تفسیر |
|---|---|---|
حد پایین نمره | ۱۵ تا ۳۵ | افرادی که نمرات آنها در این دامنه قرار میگیرد، از سطح پایینی از ویژگیهای شغلی مطلوب برخوردار هستند. این افراد معمولاً در مشاغلی با تنوع مهارت کم، هویت وظیفه پایین، اهمیت ناچیز، استقلال محدود و بازخورد ناکافی مشغول به کار هستند که منجر به کاهش انگیزش درونی، احساس بیمعنایی کار، کاهش رضایت شغلی و افزایش خستگی و فرسودگی شغلی میشود... |
حد متوسط نمره | ۳۶ تا ۵۶ | افرادی که نمرات آنها در این دامنه قرار میگیرد، از سطح متوسطی از ویژگیهای شغلی برخوردار هستند. این افراد معمولاً در مشاغلی با تنوع مهارت نسبتاً مطلوب، هویت وظیفه قابل قبول، اهمیت متوسط و استقلال و بازخورد تا حدی مناسب مشغول به کار هستند که باعث ایجاد انگیزه درونی نسبتاً خوبی در آنها میشود، اما ممکن است در برخی ابعاد مانند استفاده کامل از خلاقیت، احساس تأثیرگذاری عمیق بر دیگران، دریافت بازخورد دقیق و مداوم یا استقلال کافی در تصمیمگیریهای مهم، دچار کمبود و نارضایتی باشند... |
حد بالا نمره | ۵۷ تا ۷۵ | افرادی که نمرات آنها در این دامنه قرار میگیرد، از سطح بالایی از ویژگیهای شغلی مطلوب برخوردار هستند. این افراد معمولاً در مشاغلی با تنوع مهارت بالا، هویت وظیفه روشن، اهمیت بسیار زیاد، استقلال و آزادی عمل قابل توجه و بازخورد مستمر و مفید مشغول به کار هستند که منجر به انگیزش درونی قوی، احساس معناداری و ارزشمندی کار، رضایت شغلی عمیق و تعهد سازمانی بالا در آنها میشود... |
توجه: فایل اصلی پرسشنامه صرفاً شامل تفسیر کامل و دقیق هر دامنه به همراه راهنمای بالینی و کاربردی آن میباشد.
سوالات متداول
آیا این پرسشنامه دارای سوالات معکوس است؟
بله، سوالات معکوس در فایل اصلی مشخص شدهاند.
تعداد سوالات این پرسشنامه چند تا است؟
این پرسشنامه دارای ۱۵ گویه است.
آیا این پرسشنامه دارای نمرهگذاری و تفسیر است؟
بله، شیوه نمرهگذاری و تفسیر نمرات در فایل اصلی ارائه شده است.
آیا این پرسشنامه دارای روایی و پایایی است؟
بله، روایی و پایایی این ابزار در محتوا و فایل اصلی بررسی و اشاره شده است.
این پرسشنامه چند مولفه دارد؟
این پرسشنامه دارای ۵ مولفه است.
دیدگاه کاربران
دیدگاه خود را بنویسید
نظر شما به بهبود کیفیت این محصول کمک میکند.