پرسشنامه استاندارد انگیزه شغلی

مشخصات پرسشنامه استاندارد انگیزه شغلی

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد انگیزه شغلی

تعریف مفهومی

انگیزه شغلی به عنوان یک سازه روانشناختی و سازمانی چندبعدی تعریف می‌شود که به مجموعه عواملی اطلاق می‌گردد که فرد را برای شروع، هدایت و تداوم رفتارهای مرتبط با شغل و حرفه خود ترغیب و برانگیخته می‌کند. این انگیزه شامل عوامل درونی مانند احساس پیشرفت، استقلال، تنوع و چالش‌پذیری، و عوامل بیرونی مانند بازخورد، ارتباط با همکاران و سرپرستان، و تأثیرگذاری بر نتایج سازمانی است که همگی در کنار یکدیگر سبب افزایش تعهد، رضایت و عملکرد شغلی فرد می‌شوند (هکمن و اولدهام، ۱۹۷۵).

تعریف عملیاتی

انگیزه شغلی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۱۵ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در پنج مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه تنوع مهارت (محوریت میزان استفاده از مهارت‌های گوناگون در شغل و جذابیت پروژه‌های کاری) با ۳ گویه: سوالات ۱، ۶، ۱۱

• مؤلفه هویت شغل (محوریت امکان اتمام کارها، ارتباط با مشتریان و درک رابطه شغل با مأموریت سازمان) با ۳ گویه: سوالات ۲، ۷، ۱۲

• مؤلفه اهمیت شغل (محوریت تأثیرگذاری شغل بر دیگران، سازمان و موفقیت روزانه شرکت) با ۳ گویه: سوالات ۳، ۸، ۱۳

• مؤلفه استقلال (محوریت آزادی عمل در انجام کار، انعطاف‌پذیری زمانی و استقلال از سرپرست) با ۳ گویه: سوالات ۴، ۹، ۱۴

• مؤلفه بازخورد شغل (محوریت دریافت بازخورد از سرپرستان، همکاران و خود کار درباره عملکرد شغلی) با ۳ گویه: سوالات ۵، ۱۰، ۱۵

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد انگیزه شغلی

روایی:

برای حصول اطمینان از اینکه پرسشنامه انگیزه شغلی، این سازه چندبعدی و حیاتی را با دقت و جامعیت کافی اندازه‌گیری می‌کند، باید مفهوم اعتبار یا روایی ابزار مورد بررسی قرار گیرد. روایی در این پرسشنامه به این معناست که ابزار اندازه‌گیری تا چه حد توانسته است ابعاد مختلف انگیزه شغلی از جمله تنوع مهارت، هویت شغل، اهمیت شغل، استقلال و بازخورد را به صورت کامل و دقیق پوشش دهد و از محتوایی مناسب و مرتبط با محیط‌های کاری ایران برخوردار باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). حسینی و همکاران (۱۳۹۸) در پژوهش خود برای بررسی روایی این پرسشنامه از روش روایی محتوا بهره گرفتند و نمره روایی ۰.۸۹ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار بالاتر از ۰.۷ است، می‌توان گفت که روایی محتوایی پرسشنامه انگیزه شغلی برای استفاده در سازمان‌های ایرانی از اعتبار بسیار مطلوبی برخوردار بوده و پژوهشگران مدیریت و روانشناسی صنعتی می‌توانند با اطمینان از آن در تحقیقات خود استفاده نمایند.

پایایی:

پایایی یا قابلیت اعتماد یک ابزار روانسنجی مانند پرسشنامه انگیزه شغلی، نشان‌دهنده میزان دقت، ثبات و تکرارپذیری نتایج آن در شرایط مشابه و در دفعات مختلف اندازه‌گیری است. به عبارت دیگر، پایایی به این پرسش پاسخ می‌دهد که آیا ابزار مورد نظر می‌تواند همواره نتایجی قابل اتکا و یکسان در زمینه سنجش انگیزه شغلی افراد ارائه دهد یا خیر (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). محمدیان و همکاران (۱۳۹۹) در مطالعه خود برای بررسی پایایی پرسشنامه انگیزه شغلی از روش ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند و ضریب پایایی ۰.۸۷ به دست آمد. از آنجا که این مقدار از حد استاندارد ۰.۷ بالاتر است، می‌توان نتیجه گرفت که پرسشنامه انگیزه شغلی از همسانی درونی بسیار خوبی برخوردار بوده و نتایج حاصل از آن در سازمان‌های ایرانی از قابلیت اعتماد لازم برای کاربردهای پژوهشی و ارزیابی‌های سازمانی برخوردار می‌باشد.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه