پرسشنامه جهت گیري زندگی چانگ ELOT-P

مشخصات پرسشنامه جهت‌گیری زندگی

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه جهت‌گیری زندگی

تعریف مفهومی

جهت‌گیری زندگی به عنوان یک سازه روانشناختی و شناختی چندبعدی تعریف می‌شود که به الگوی نسبتاً پایدار انتظارات فرد نسبت به پیامدهای مثبت یا منفی رویدادهای زندگی اطلاق می‌گردد و شامل دو بعد بدبینی (انتظار پیامدهای منفی) و خوش‌بینی (انتظار پیامدهای مثبت) می‌باشد که نقش مهمی در سلامت روان، انگیزه، عملکرد و کیفیت زندگی افراد ایفا می‌کند (چانگ، ۱۹۹۶).

تعریف عملیاتی

جهت‌گیری زندگی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۱۳ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در دو مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه بدبینی (انتظار پیامدهای منفی، ناامیدی و عدم اعتماد به وقوع رویدادهای مثبت در زندگی) با ۸ گویه: سوالات ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶، ۷، ۸

• مؤلفه خوش‌بینی (انتظار پیامدهای مثبت، امیدواری به آینده و باور به موفقیت در انجام امور) با ۵ گویه: سوالات ۹، ۱۰، ۱۱، ۱۲، ۱۳

روایی و پایایی پرسشنامه جهت‌گیری زندگی

روایی:

در حوزه سنجش و اندازه‌گیری روانشناختی، روایی محتوا به این معناست که ابزار اندازه‌گیری تا چه میزان توانسته است تمامی ابعاد و مؤلفه‌های سازه مورد نظر را به‌طور جامع و دقیق پوشش دهد و سؤالات آن از نظر متخصصان، از ارتباط، شفافیت و تناسب مفهومی مناسبی با صفت مورد سنجش برخوردار باشند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). هاشمی و همکاران (۱۳۹۸) در پژوهشی که با هدف بررسی ویژگی‌های روانسنجی این مقیاس بر روی جامعه دانشجویان ایرانی انجام دادند، برای تعیین اعتبار محتوا از نظرات روانشناسان و متخصصان حوزه شخصیت بهره گرفتند که نمره روایی ۰.۸۷ محاسبه گردید. با توجه به اینکه این مقدار بالاتر از معیار قابل قبول ۰.۷ است، می‌توان نتیجه گرفت که پرسشنامه جهت‌گیری زندگی چانگ از روایی محتوایی مطلوبی در بافت فرهنگی ایران برخوردار بوده و برای استفاده در تحقیقات علمی و ارزیابی‌های روانشناختی از اعتبار مناسبی برخوردار است.

پایایی:

در علم روان‌سنجی و اندازه‌گیری، پایایی معرف میزان دقت، ثبات و همسانی درونی یک ابزار است که نشان می‌دهد نتایج حاصل از پرسشنامه در اجراهای مکرر تا چه حد تکرارپذیر و عاری از خطاهای تصادفی می‌باشند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). مرادی و همکاران (۱۳۹۷) در پژوهشی که با هدف هنجاریابی این پرسشنامه بر روی جامعه جمعیت عمومی ایران صورت گرفت، ضریب آلفای کرونباخ معادل ۰.۸۵ را گزارش کردند. با عنایت به اینکه مقدار محاسبه شده به‌طور قابل‌توجهی از آستانه ۰.۷ فراتر رفته است، پایایی و قابلیت اعتماد بالای این ابزار در سنجش جهت‌گیری زندگی در ایران مورد تأیید قرار گرفته و استفاده از آن در پژوهش‌های روانشناسی، مشاوره و سلامت توصیه می‌شود.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه