پرسشنامه مهارت های ارتباطی بارتون (۱۹۹۰)

مشخصات پرسشنامه مهارت‌های ارتباطی

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه مهارت‌های ارتباطی

تعریف مفهومی

مهارت‌های ارتباطی به عنوان مجموعه توانایی‌های کلامی و غیرکلامی تعریف می‌شود که فرد را در فرآیند تبادل پیام با دیگران، شامل ارسال، دریافت و تفسیر اطلاعات، یاری می‌رساند و بر کیفیت تعاملات بین‌فردی، درک متقابل و دستیابی به اهداف ارتباطی تأثیر اساسی می‌گذارد (بارتون، ۱۹۹۰).

تعریف عملیاتی

مهارت‌های ارتباطی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۱۸ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در سه مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه مهارت بازخورد (محوریت توانایی ارائه بازخورد مؤثر، به‌موقع و غیراحساسی) با ۶ گویه: سوالات ۱، ۵، ۹، ۱۱، ۱۳، ۱۶

• مؤلفه مهارت شنود (محوریت توانایی گوش دادن فعال، پرهیز از قضاوت زودهنگام و تمرکز بر پیام گوینده) با ۶ گویه: سوالات ۲، ۶، ۸، ۱۰، ۱۴، ۱۸

• مؤلفه مهارت کلامی (محوریت توانایی انتخاب واژگان مناسب، تنظیم سرعت بیان و انطباق زبان با مخاطب) با ۶ گویه: سوالات ۳، ۴، ۷، ۱۲، ۱۵، ۱۷

روایی و پایایی پرسشنامه مهارت‌های ارتباطی

روایی:

در این پرسشنامه، روایی به این معناست که ابزار اندازه‌گیری تا چه اندازه توانسته است سازه پیچیده مهارت‌های ارتباطی را به‌درستی بسنجد و گویه‌های آن از محتوای مناسب و مرتبط با این مفهوم برخوردار باشند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). کریمی و همکاران (۱۳۹۸) در مطالعه خود برای بررسی روایی این پرسشنامه از روش روایی محتوا بهره گرفتند و نمره روایی ۰.۸۶ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار از ۰.۷ بالاتر است، روایی محتوایی این ابزار مورد تأیید قرار گرفته و نشان‌دهنده کفایت گویه‌ها در سنجش مهارت‌های ارتباطی می‌باشد.

پایایی:

پایایی به مفهوم میزان ثبات، دقت و همسانی نتایجی است که یک ابزار سنجش در شرایط مشابه و در دفعات مختلف اندازه‌گیری از خود نشان می‌دهد و نشانگر قابلیت اعتماد به نمرات حاصل از آن ابزار است (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). احمدی و همکاران (۱۳۹۷) در پژوهشی با هدف بررسی ویژگی‌های روانسنجی این مقیاس، پایایی آن را با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ محاسبه نمودند و ضریب ۰.۸۴ را گزارش کردند. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، پایایی پرسشنامه مهارت‌های ارتباطی مطلوب ارزیابی شده و می‌توان به نتایج حاصل از آن در پژوهش‌های مختلف اطمینان داشت.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه