پرسشنامه دلبستگی به خدا (علیائی و همکاران، ۱۳۹۰)

مشخصات پرسشنامه استاندارد دلبستگی به خدا

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد دلبستگی به خدا

تعریف مفهومی

دلبستگی به خدا به عنوان یک سازه روانشناختی-معنوی چندبعدی تعریف میشود که به رابطه عاطفی و اعتقادی فرد با خداوند اطلاق میگردد و شامل ابعادی مانند توجه به خدا، اعتماد در مقابل عدم اعتماد، توکل و ارتباط با خدا میشود که بر اساس نظریه دلبستگی و در بستر معنویت شکل میگیرد (علیائی، سامانی و فانی، ۱۳۹۰).

تعریف عملیاتی

دلبستگی به خدا نمرهای است که فرد از پاسخگویی به ۲۴ گویه این پرسشنامه کسب میکند. این نمره در چهار مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفهها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه توجه به خدا (محوریت نگرانی و حساسیت فرد نسبت به رابطهاش با خداوند و مقایسه آن با دیگران) با ۸ گویه: سوالات ۱ تا ۸

• مؤلفه اعتماد در مقابل عدم اعتماد (محوریت احساس امنیت یا ناامنی در رابطه با خداوند و باور به پذیرش از سوی او) با ۵ گویه: سوالات ۹ تا ۱۳

• مؤلفه توکل (محوریت واگذاری امور زندگی به خداوند و اتکال به تدبیر او) با ۵ گویه: سوالات ۱۴ تا ۱۸

• مؤلفه ارتباط با خدا (محوریت صمیمیت، راز و نیاز عاطفی و کیفیت نیایش با خداوند) با ۶ گویه: سوالات ۱۹ تا ۲۴

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد دلبستگی به خدا

روایی:

در این پرسشنامه، روایی به این معناست که ابزار اندازهگیری تا چه حد توانایی سنجش صفت مورد نظر را داشته و از محتوای مناسبی برخوردار است (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). علیائی، سامانی و فانی (۱۳۹۰) در تحقیق خود برای بررسی روایی پرسشنامه دلبستگی به خدا از روایی محتوا استفاده کردند و روایی همگرا با مقیاس عزت نفس کوپر اسمیت (۱۹۶۷) تأیید شد و تحلیل عاملی چهار عامل توجه به خدا، اعتماد در مقابل عدم اعتماد، توکل و ارتباط با خدا را استخراج کرد. با توجه به تأیید روایی این ابزار، روایی محتوایی پرسشنامه دلبستگی به خدا مورد تایید قرار میگیرد.

پایایی:

پایایی به معنی دقت، ثبات و قابلیت اعتماد نتایج حاصل از یک ابزار سنجش در شرایط یکسان است (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). علیائی، سامانی و فانی (۱۳۹۰) در تحقیق خود برای بررسی پایایی پرسشنامه دلبستگی به خدا از ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند و نمره ضریب آلفای کرونباخ ۰/۸۴ برای کل مقیاس و به ترتیب ۰/۶۴، ۰/۶۳، ۰/۱۲ و ۰/۸۰ برای مؤلفههای توجه به خدا، اعتماد در مقابل عدم اعتماد، توکل و ارتباط با خدا به دست آمد. با توجه به اینکه ضریب آلفای کرونباخ کل مقیاس بیشتر از ۰/۷ است، پایایی پرسشنامه دلبستگی به خدا مورد تایید قرار میگیرد.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه