پرسشنامه از خود بیگانگی شغلی

مشخصات پرسشنامه از خود بیگانگی شغلی

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه از خود بیگانگی شغلی

تعریف مفهومی

از خود بیگانگی شغلی به عنوان یک سازه چندبعدی در حوزه روانشناسی سازمانی و رفتار کارکنان تعریف می‌شود که به احساس جدایی، بیگانگی و عدم تعلق فرد نسبت به شغل، سازمان و فعالیت‌های کاری خود اشاره دارد. این پدیده شامل ابعاد مختلفی همچون بی‌قدرتی، بی‌معنایی، عدم تناسب فرد با سازمان و احساس جداافتادگی از محیط کار می‌باشد که می‌تواند پیامدهای منفی جدی بر عملکرد، رضایت شغلی و سلامت روانی کارکنان به همراه داشته باشد (سیدجوادین، ۱۳۸۹).

تعریف عملیاتی

از خود بیگانگی شغلی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۲۴ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در چهار مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه تناسب درک بین شخص و سازمان (محوریت هماهنگی ارزش‌ها و شخصیت فرد با سازمان) با ۳ گویه: سوالات ۱، ۲، ۳

• مؤلفه بی‌قدرتی (محوریت احساس عدم کنترل و ناتوانی در تأثیرگذاری بر امور شغلی) با ۷ گویه: سوالات ۴، ۵، ۶، ۷، ۸، ۹، ۱۰

• مؤلفه بی‌معنایی (محوریت احساس بی‌ارزشی و بی‌هدف بودن فعالیت‌های شغلی) با ۷ گویه: سوالات ۱۱، ۱۲، ۱۳، ۱۴، ۱۵، ۱۶، ۱۷

• مؤلفه از خود بیگانگی (محوریت احساس جداافتادگی و عدم تعلق به شغل و سازمان) با ۷ گویه: سوالات ۱۸، ۱۹، ۲۰، ۲۱، ۲۲، ۲۳، ۲۴

روایی و پایایی پرسشنامه از خود بیگانگی شغلی

روایی:

برای اطمینان از اینکه یک ابزار اندازه‌گیری می‌تواند به شکلی دقیق و هدفمند، مفهوم مورد نظر را مورد سنجش قرار دهد، لازم است که از روایی مناسبی برخوردار باشد که این ویژگی تضمین می‌کند پرسشنامه از محتوای کافی و مرتبط با سازه مورد مطالعه برخوردار است (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). حسینی و همکاران (۱۳۹۶) در پژوهش خود با هدف بررسی ویژگی‌های روانسنجی پرسشنامه از خود بیگانگی شغلی، برای تأیید روایی از روش روایی محتوا استفاده نموده و شاخص روایی محتوا را برای تمامی گویه‌ها بالاتر از ۰.۸۰ گزارش نمودند. با توجه به اینکه مقدار محاسبه شده بزرگتر از ۰.۷ است، می‌توان نتیجه گرفت که روایی محتوایی پرسشنامه از خود بیگانگی شغلی در سطح قابل قبولی قرار داشته و قابلیت کاربرد در پژوهش‌های سازمانی و مدیریتی را دارا می‌باشد.

پایایی:

دقت و قابلیت اعتماد نتایج حاصل از یک پرسشنامه را با مفهوم پایایی می‌سنجند که نشان می‌دهد ابزار اندازه‌گیری در شرایط یکسان و با تکرار، تا چه میزان نتایج ثابت و قابل اتکایی را ارائه می‌دهد و از خطاهای اندازه‌گیری مصون است (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). کریمی و همکاران (۱۳۹۷) در مطالعه‌ای که با هدف تعیین همسانی درونی این پرسشنامه انجام گرفت، برای محاسبه پایایی از ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند و مقدار آن را برای کل پرسشنامه ۰.۸۸ گزارش نمودند. با توجه به اینکه این ضریب بزرگتر از ۰.۷ می‌باشد، پایایی پرسشنامه از خود بیگانگی شغلی در سطح مطلوبی قرار داشته و محققان می‌توانند با اطمینان نسبی از این ابزار در تحقیقات خود استفاده نمایند.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه