پرسشنامه استاندارد انطباق پذیری مسیر شغلی(CAAS)

مشخصات پرسشنامه انطباق پذیری مسیر شغلی (CAAS)

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه انطباق پذیری مسیر شغلی (CAAS)

تعریف مفهومی

انطباق‌پذیری مسیر شغلی به عنوان یک سازه روانشناختی چندبعدی در حوزه مشاوره شغلی تعریف می‌شود که نشان‌دهنده آمادگی فرد برای مدیریت تغییرات، چالش‌ها و انتقال‌های شغلی در طول زندگی کاری خود است. این مفهوم شامل ابعاد چهارگانه دغدغه (توجه به آینده شغلی)، کنترل (مسئولیت‌پذیری در تصمیم‌گیری‌ها)، کنجکاوی (اکتشاف فرصت‌های شغلی) و اعتماد به نفس (باور به توانایی‌ها برای موفقیت در مسیر شغلی) می‌باشد که به افراد کمک می‌کند تا با شرایط متغیر بازار کار سازگار شده و مسیر شغلی موفق و رضایت‌بخشی را طی کنند (ساویکاس و پورفلی، ۲۰۱۲).

تعریف عملیاتی

انطباق‌پذیری مسیر شغلی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۲۴ گویه این پرسشنامه در طیف پنج درجه‌ای لیکرت کسب می‌کند. این نمره در چهار مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه دغدغه (توجه به آینده شغلی، برنامه‌ریزی و آگاهی از مسیر شغلی) با ۶ گویه: سوالات ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶

• مؤلفه کنترل (مسئولیت‌پذیری در تصمیم‌گیری‌ها، خودمختاری و وفاداری به باورها) با ۶ گویه: سوالات ۷، ۸، ۹، ۱۰، ۱۱، ۱۲

• مؤلفه کنجکاوی (اکتشاف محیط، جستجوی فرصت‌ها و بررسی گزینه‌های شغلی) با ۶ گویه: سوالات ۱۳، ۱۴، ۱۵، ۱۶، ۱۷، ۱۸

• مؤلفه اعتماد به نفس (باور به توانایی‌ها، یادگیری مهارت‌ها و حل مسائل شغلی) با ۶ گویه: سوالات ۱۹، ۲۰، ۲۱، ۲۲، ۲۳، ۲۴

روایی و پایایی پرسشنامه انطباق پذیری مسیر شغلی (CAAS)

روایی:

برای اطمینان از اینکه یک ابزار اندازه‌گیری در حوزه مشاوره شغلی، دقیقاً سازه انطباق‌پذیری مسیر شغلی را مورد سنجش قرار می‌دهد، باید مفهوم روایی که به توانایی ابزار در اندازه‌گیری صفت مورد نظر اشاره دارد، با دقت مورد بررسی قرار گیرد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). در فرآیند اعتباریابی پرسشنامه انطباق‌پذیری مسیر شغلی (CAAS) در ایران، پژوهشگران برای تعیین روایی از روش روایی محتوایی استفاده نمودند. با بهره‌گیری از نظرات متخصصان حوزه مشاوره شغلی و روان‌شناسی صنعتی، شاخص روایی محتوا (CVI) برای این پرسشنامه محاسبه گردید که مقدار آن برابر با ۰.۸۹ گزارش شده است. با توجه به اینکه این مقدار به طور قابل توجهی بالاتر از معیار استاندارد ۰.۷ می‌باشد، می‌توان نتیجه گرفت که این پرسشنامه از روایی محتوایی بسیار مطلوبی برخوردار بوده و گویه‌های آن به خوبی توانایی سنجش ابعاد چهارگانه انطباق‌پذیری مسیر شغلی (دغدغه، کنترل، کنجکاوی و اعتماد به نفس) را دارند و نتایج آن برای استفاده در پژوهش‌های مشاوره شغلی، روان‌شناسی و منابع انسانی از اعتبار کافی برخوردار است.

پایایی:

پایایی یک پرسشنامه شغلی، بیانگر میزان همسانی درونی، ثبات و دقت نتایجی است که از پاسخ‌دهندگان مختلف در شرایط گوناگون به دست می‌آید و نشان‌دهنده این است که ابزار اندازه‌گیری تا چه میزان از خطاهای تصادفی در فرآیند سنجش مصون بوده است (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). در تحقیق داخلی انجام شده بر روی پرسشنامه انطباق‌پذیری مسیر شغلی (CAAS)، برای تعیین پایایی از روش همسانی درونی با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد. مقدار ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شده برای کل این پرسشنامه برابر با ۰.۹۳ گزارش شده است. همچنین ضرایب آلفای کرونباخ برای مؤلفه‌های دغدغه (۰.۸۵)، کنترل (۰.۸۷)، کنجکاوی (۰.۸۶) و اعتماد به نفس (۰.۸۸) نیز به طور جداگانه محاسبه گردیده است. این ارقام که همگی به طور چشمگیری بالاتر از حد استاندارد ۰.۷ می‌باشند، نشان‌دهنده پایایی بسیار بالای پرسشنامه و همسانی درونی عالی میان گویه‌های هر یک از مؤلفه‌ها و همچنین کل ابزار است. این اطمینان را به پژوهشگران، مشاوران شغلی و متخصصان منابع انسانی می‌دهد که نتایج حاصل از این ابزار از ثبات و قابلیت اعتماد بالایی برخوردار بوده و می‌توانند با اطمینان کامل از آن در مشاوره مسیر شغلی، ارزیابی‌های سازمانی و طرح‌های پژوهشی مرتبط با توسعه حرفه‌ای استفاده نمایند.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه