پرسشنامه استاندارد خود پنداره شغلی

مشخصات پرسشنامه استاندارد خود پنداره شغلی

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد خود پنداره شغلی

تعریف مفهومی

خودپنداره شغلی به عنوان یک سازه روانشناختی و شناختی چندبعدی تعریف می‌شود که به مجموعه باورها، نگرش‌ها، ارزش‌ها و ادراکات فرد نسبت به خود در ارتباط با انتخاب شغل، مسیر شغلی و عملکرد حرفه‌ای اطلاق می‌گردد و بیانگر تصویر ذهنی فرد از توانایی‌ها، علایق، نیازها و اهداف شغلی خود است. این مفهوم ریشه در نظریه‌های روانشناسی شغلی، رشد مسیر شغلی و خودپنداره دارد و نقش اساسی در تصمیم‌گیری‌های شغلی، رضایت شغلی و موفقیت حرفه‌ای ایفا می‌کند (سوپر، ۱۹۵۳).

تعریف عملیاتی

خودپنداره شغلی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۱۸ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این پرسشنامه فاقد مؤلفه‌های مجزا بوده و به صورت تک‌عاملی طراحی شده است و نمره کل نشان‌دهنده میزان کلی خودپنداره شغلی فرد می‌باشد. گویه‌های این ابزار به گونه‌ای طراحی شده‌اند که ابعاد مختلف علاقه به خلاقیت و ابتکار، میل به پیشرفت، کمک به دیگران، استقلال کاری، موفقیت اجتماعی، توانایی هنری، امنیت شغلی، محیط دوستانه، آرامش کاری، بازخورد سریع، قدرت و رهبری، سرپرست معقول، آزادی تصمیم‌گیری، افزایش حقوق، توانایی ذهنی، قدرت رهبری، امکانات رفاهی و تنوع شغلی را در فرد مورد سنجش قرار می‌دهند.

• پرسشنامه دارای یک مؤلفه کلی بوده و فاقد خرده‌مقیاس‌های جداگانه است.

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد خود پنداره شغلی

روایی:

اعتبار یا روایی این پرسشنامه به این معناست که ابزار اندازه‌گیری تا چه حد توانسته است سازه خودپنداره شغلی را به طور دقیق و جامع مورد سنجش قرار دهد و گویه‌های آن از محتوای کافی برای پوشش دادن ابعاد مختلف این مفهوم برخوردار باشند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). احمدی و همکاران (۱۴۰۰) در پژوهش خود برای بررسی روایی این ابزار از روش روایی محتوا بهره گرفتند و نمره روایی ۰.۸۵ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، روایی محتوایی پرسشنامه استاندارد خودپنداره شغلی مورد تایید قرار می‌گیرد و می‌توان از آن به عنوان ابزاری معتبر در ارزیابی تصویر ذهنی افراد از مسیر شغلی و تصمیم‌گیری‌های حرفه‌ای در جامعه ایرانی استفاده کرد.

پایایی:

پایایی یا قابلیت اعتماد این پرسشنامه، بیانگر میزان دقت، ثبات و همسانی درونی ابزار در اندازه‌گیری مکرر خودپنداره شغلی در شرایط مشابه می‌باشد و نشان می‌دهد که نتایج حاصل از آن تا چه اندازه قابل اتکا و تکرارپذیر هستند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). قاسمی و همکاران (۱۳۹۹) در تحقیق خود برای بررسی پایایی این پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند و نمره ضریب آلفای کرونباخ ۰.۸۶ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، پایایی پرسشنامه خودپنداره شغلی مورد تایید قرار می‌گیرد و نشان‌دهنده همسانی درونی مطلوب گویه‌ها در اندازه‌گیری این سازه مهم در حوزه روانشناسی شغلی و مسیر شغلی است.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه