پرسشنامه استاندارد تحمل ناکامی هارپنگتون (2005)

مشخصات پرسشنامه استاندارد تحمل ناکامی هارپنگتون

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد تحمل ناکامی هارپنگتون

تعریف مفهومی

تحمل ناکامی به عنوان یک سازه روانشناختی و شناختی-رفتاری چندبعدی تعریف می‌شود که به توانایی فرد برای مقاومت در برابر موقعیت‌های ناخوشایند، موانع، محرومیت‌ها و شرایط تنش‌زا بدون از دست دادن تعادل روانی و هیجانی اطلاق می‌گردد. این سازه شامل چهار بعد اصلی پیشرفت (توانایی تحمل ناکامی در مسیر اهداف)، استحقاق (انتظارات غیرمنطقی از دیگران و جهان)، عدم تحمل ناراحتی (ناتوانی در تحمل احساسات ناخوشایند) و عدم تحمل عاطفی (ناتوانی در تحمل تکالیف دشوار و خسته‌کننده) است که همگی در کنار یکدیگر تصویر جامعی از ظرفیت فرد برای مقابله با شکست‌ها و ناکامی‌های روزمره ترسیم می‌کنند (هارپنگتون، ۲۰۰۵).

تعریف عملیاتی

تحمل ناکافی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۳۵ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در چهار مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه پیشرفت (محوریت توانایی تحمل ناکامی در مسیر دستیابی به اهداف، موفقیت‌ها و استانداردهای شخصی) با ۷ گویه: سوالات ۴، ۸، ۱۲، ۱۶، ۲۰، ۲۴، ۲۸

• مؤلفه استحقاق (محوریت انتظارات غیرمنطقی از دیگران، نیاز به تایید، رفتار منصفانه و احترام از سوی دیگران) با ۱۴ گویه: سوالات ۲، ۶، ۱۰، ۱۴، ۱۸، ۲۲، ۲۶، ۲۹، ۳۰، ۳۱، ۳۲، ۳۳، ۳۴، ۳۵

• مؤلفه عدم تحمل ناراحتی (محوریت ناتوانی در تحمل احساسات ناخوشایند، افکار آشفته و شرایط ناراحت‌کننده) با ۷ گویه: سوالات ۳، ۷، ۱۱، ۱۵، ۱۹، ۲۳، ۲۷

• مؤلفه عدم تحمل عاطفی (محوریت ناتوانی در تحمل تکالیف دشوار، خسته‌کننده، سخت و اجبارآمیز) با ۷ گویه: سوالات ۱، ۵، ۹، ۱۳، ۱۷، ۲۱، ۲۵

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد تحمل ناکامی هارپنگتون

روایی:

برای حصول اطمینان از اینکه پرسشنامه تحمل ناکامی هارپنگتون، این سازه پیچیده و چندبعدی را با دقت و جامعیت کافی اندازه‌گیری می‌کند، باید مفهوم اعتبار یا روایی ابزار مورد بررسی قرار گیرد. روایی در این پرسشنامه به این معناست که ابزار اندازه‌گیری تا چه حد توانسته است ابعاد مختلف تحمل ناکامی از جمله پیشرفت، استحقاق، عدم تحمل ناراحتی و عدم تحمل عاطفی را به طور کامل، دقیق و متناسب با جامعه هدف پوشش دهد و از محتوایی غنی و مرتبط با تجربیات واقعی افراد در مواجهه با ناکامی‌های روزمره برخوردار باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). ملکی و همکاران (۱۳۹۷) در پژوهش خود برای بررسی روایی این پرسشنامه از روش روایی محتوا بهره گرفتند و نمره روایی ۰.۸۷ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار بالاتر از ۰.۷ است، می‌توان اذعان داشت که روایی محتوایی پرسشنامه تحمل ناکامی برای استفاده در جامعه ایرانی از اعتبار بسیار مطلوبی برخوردار بوده و پژوهشگران حوزه روانشناسی و علوم تربیتی می‌توانند با اطمینان از آن در تحقیقات خود استفاده نمایند.

پایایی:

پایایی یا قابلیت اعتماد یک ابزار روانسنجی مانند پرسشنامه تحمل ناکامی، نشان‌دهنده میزان دقت، ثبات و تکرارپذیری نتایج آن در شرایط مشابه و در دفعات مختلف اندازه‌گیری است. به عبارت دیگر، پایایی به این پرسش پاسخ می‌دهد که آیا ابزار مورد نظر می‌تواند همواره نتایجی قابل اتکا و یکسان در زمینه سنجش تحمل ناکامی افراد ارائه دهد یا خیر (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). کریمی و همکاران (۱۳۹۸) در مطالعه خود برای بررسی پایایی پرسشنامه تحمل ناکامی هارپنگتون از روش ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند و ضریب پایایی ۰.۸۸ به دست آمد. از آنجا که این مقدار از حد استاندارد ۰.۷ بالاتر است، می‌توان نتیجه گرفت که پرسشنامه تحمل ناکامی از همسانی درونی بسیار خوبی برخوردار بوده و نتایج حاصل از آن در جامعه ایرانی از قابلیت اعتماد لازم برای کاربردهای پژوهشی، تشخیصی و مداخلات بالینی برخوردار می‌باشد.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه