پرسشنامه استاندارد سازگاری بل 1961

مشخصات پرسشنامه استاندارد سازگاری بل

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد سازگاری بل

تعریف مفهومی

سازگاری به عنوان یک سازه روانشناختی چندبعدی تعریف می‌شود که به توانایی فرد در برقراری تعادل پویا میان نیازها، خواسته‌ها و امیال درونی خود با الزامات، انتظارات و محدودیت‌های محیط بیرونی اطلاق می‌گردد. این مفهوم شامل پنج حوزه اصلی سازگاری در خانه، سازگاری بهداشتی، سازگاری اجتماعی، سازگاری عاطفی و سازگاری شغلی (تحصیلی) است که هر یک بیانگر میزان تطابق فرد با شرایط مختلف زندگی و توانایی او در حل تعارضات و مقابله با فشارهای روانی می‌باشد (بل، ۱۹۶۱).

تعریف عملیاتی

سازگاری نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۱۶۰ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در پنج مؤلفه اصلی زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه سازگاری در خانه (محوریت روابط خانوادگی، محیط خانه، تعامل با اعضای خانواده و احساس رضایت از زندگی خانوادگی) با ۳۵ گویه: سوالات ۱، ۷، ۱۱، ۲۲، ۲۵، ۳۱، ۳۵، ۴۰، ۴۶، ۵۱، ۵۵، ۶۲، ۶۷، ۷۱، ۷۵، ۸۱، ۸۵، ۹۱، ۹۶، ۱۰۱، ۱۰۶، ۱۱۱، ۱۱۶، ۱۲۱، ۱۲۷، ۱۳۱، ۱۳۷، ۱۴۲، ۱۴۷، ۱۵۱، ۱۵۷، ۴، ۱۴، ۲۶، ۴۴

• مؤلفه سازگاری بهداشتی (محوریت سلامت جسمانی، بیماری‌ها، علائم روان‌تنی و مراقبت از سلامت) با ۳۵ گویه: سوالات ۳، ۶، ۱۳، ۱۹، ۲۴، ۳۳، ۳۸، ۴۲، ۴۸، ۵۳، ۵۷، ۶۱، ۶۶، ۷۳، ۷۸، ۸۴، ۸۸، ۹۳، ۹۷، ۱۰۳، ۱۰۸، ۱۱۳، ۱۱۷، ۱۲۲، ۱۲۶، ۱۳۳، ۱۳۶، ۱۴۱، ۱۴۶، ۱۵۲، ۱۵۶، ۲۷، ۸۲، ۱۱۲، ۱۵۰

• مؤلفه سازگاری اجتماعی (محوریت روابط اجتماعی، تعامل با دیگران، مهارت‌های ارتباطی و مشارکت اجتماعی) با ۳۵ گویه: سوالات ۴، ۸، ۱۵، ۱۷، ۲۱، ۲۹، ۳۲، ۳۷، ۳۹، ۴۳، ۴۴، ۵۰، ۵۲، ۵۹، ۶۳، ۶۸، ۷۲، ۷۴، ۷۷، ۷۹، ۸۳، ۸۷، ۹۰، ۹۴، ۹۹، ۱۰۰، ۱۰۲، ۱۰۵، ۱۰۷، ۱۱۴، ۱۱۹، ۱۲۳، ۱۲۴، ۱۲۸، ۱۳۲، ۱۳۴، ۱۳۸، ۱۴۰، ۱۴۳، ۱۴۴، ۱۴۸، ۱۵۳، ۱۵۴، ۱۵۸

• مؤلفه سازگاری عاطفی (محوریت ثبات عاطفی، کنترل هیجانات، افسردگی، اضطراب و نگرانی) با ۳۵ گویه: سوالات ۲، ۱۰، ۱۴، ۱۸، ۲۳، ۲۸، ۳۴، ۴۷، ۵۴، ۵۸، ۶۵، ۷۰، ۸۰، ۸۹، ۹۲، ۹۸، ۱۰۹، ۱۱۲، ۱۲۰، ۱۲۹، ۱۳۰، ۱۳۹، ۱۴۵، ۱۵۰، ۱۵۵، ۱۶۰، ۵، ۹، ۱۲، ۲۰، ۳۰، ۳۶، ۴۱، ۴۵، ۴۹، ۵۶، ۶۴

• مؤلفه سازگاری شغلی (تحصیلی) (محوریت رضایت شغلی، علاقه به کار، احساس موفقیت و تناسب شغل با توانایی‌ها) با ۳۵ گویه: سوالات ۵، ۹، ۱۲، ۱۶، ۲۰، ۳۰، ۳۶، ۴۱، ۴۵، ۴۹، ۵۶، ۶۴، ۶۹، ۷۶، ۸۰، ۸۶، ۸۹، ۹۵، ۹۸، ۱۰۴، ۱۱۰، ۱۱۵، ۱۱۸، ۱۲۵، ۱۲۹، ۱۳۵، ۱۳۹، ۱۴۵، ۱۴۹، ۱۵۵، ۱۵۹، ۱۳، ۲۶، ۴۴، ۶۳

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد سازگاری بل

روایی:

در حوزه سنجش و اندازه‌گیری در علوم روانشناختی، اعتبار یک ابزار به این معناست که آیا آن ابزار می‌تواند ویژگی یا سازه مورد نظر را به درستی و با دقت کافی اندازه‌گیری کند و نتایج حاصل از آن با واقعیت‌های موجود همخوانی داشته باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). رضایی و همکاران (۱۳۸۵) در فرآیند ترجمه و اعتباریابی این پرسشنامه در ایران، از روش روایی محتوا برای تایید گویه‌ها و ابعاد آن استفاده نمودند. نتایج بررسی روایی محتوایی نشان داد که تمامی گویه‌ها از نظر متخصصان حوزه روانشناسی و مشاوره، توانایی لازم برای سنجش سازگاری در ابعاد پنج‌گانه را داشته و نمره روایی محتوایی این ابزار برابر با ۰.۸۷ به دست آمد که با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، روایی محتوایی پرسشنامه استاندارد سازگاری بل مورد تایید قرار می‌گیرد.

پایایی:

پایایی یک ابزار اندازه‌گیری، بیانگر میزان ثبات، دقت و تکرارپذیری نتایج آن در شرایط اجرای یکسان است و نشان می‌دهد که آیا ابزار مذکور در دفعات مختلف، نتایج مشابهی را ارائه می‌دهد یا خیر (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). رضایی و همکاران (۱۳۸۵) به منظور بررسی پایایی این پرسشنامه از روش همسانی درونی با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ بهره گرفتند. ضرایب پایایی محاسبه شده برای مؤلفه‌های مختلف شامل سازگاری در خانه (۰.۸۳)، سازگاری بهداشتی (۰.۷۹)، سازگاری اجتماعی (۰.۸۴)، سازگاری عاطفی (۰.۸۶) و سازگاری شغلی (۰.۸۱) نشان‌دهنده پایایی مطلوب و قابل قبول این ابزار است. با توجه به اینکه تمامی ضرایب محاسبه شده بیشتر از ۰.۷ هستند، پایایی پرسشنامه استاندارد سازگاری بل مورد تایید قرار گرفته و می‌توان با اطمینان از نتایج آن در پژوهش‌های روانشناسی و مشاوره استفاده نمود.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه