پرسشنامه استاندارد عزت نفس

مشخصات پرسشنامه استاندارد عزت نفس

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد عزت نفس

تعریف مفهومی

عزت نفس به عنوان یک سازه روانشناختی و شخصیتی چندبعدی تعریف می‌شود که به ارزش‌گذاری کلی و پایدار فرد نسبت به خود، شامل باورها، نگرش‌ها و ارزیابی‌های عاطفی درباره شایستگی، اهمیت و کارآمدی شخصی اطلاق می‌گردد. این مفهوم با سه مؤلفه اصلی تنفر از خود (احساسات منفی و ناخوشایند نسبت به خود)، شک و تردید درباره خود (عدم اطمینان به توانایی‌ها و قضاوت‌های شخصی) و تأیید خود (پذیرش مثبت و ارزش‌گذاری مطلوب از خویشتن) مشخص می‌شود و ریشه در عوامل شناختی، عاطفی، اجتماعی و رشدی دارد (روزنبرگ، ۱۹۶۵).

تعریف عملیاتی

عزت نفس نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۴۰ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در سه مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه تنفر از خود (محوریت احساسات منفی، خشم، شرم و بیزاری نسبت به خود و آرزوی متفاوت بودن) با ۹ گویه: سوالات ۱، ۱۱، ۱۲، ۱۶، ۲۰، ۲۳، ۳۴، ۳۵، ۴۰

• مؤلفه شک و تردید درباره خود (محوریت عدم اعتماد به توانایی‌ها، احساس پایین‌تر بودن از دیگران و نگرانی از قضاوت منفی) با ۱۲ گویه: سوالات ۲، ۵، ۱۳، ۱۷، ۲۲، ۲۵، ۲۷، ۳۰، ۳۱، ۳۳، ۳۸، ۳۹

• مؤلفه تأیید خود (محوریت پذیرش مثبت خود، احساس شایستگی، جذابیت و توانایی در برقراری روابط مؤثر) با ۱۹ گویه: سوالات ۳، ۴، ۶، ۷، ۸، ۹، ۱۰، ۱۴، ۱۵، ۱۸، ۱۹، ۲۱، ۲۴، ۲۶، ۲۸، ۲۹، ۳۲، ۳۶، ۳۷

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد عزت نفس

روایی:

اعتبار یا روایی این پرسشنامه به این معناست که ابزار اندازه‌گیری تا چه حد توانسته است سازه عزت نفس را به طور دقیق و جامع مورد سنجش قرار دهد و گویه‌های آن از محتوای کافی برای پوشش دادن ابعاد مختلف این مفهوم برخوردار باشند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). جمالی و همکاران (۱۳۹۸) در پژوهش خود برای بررسی روایی این ابزار از روش روایی محتوا بهره گرفتند و نمره روایی ۰.۸۷ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، روایی محتوایی پرسشنامه استاندارد عزت نفس مورد تایید قرار می‌گیرد و می‌توان از آن به عنوان ابزاری معتبر در ارزیابی ارزش‌گذاری فرد نسبت به خود و مؤلفه‌های مرتبط با آن در جامعه ایرانی استفاده کرد.

پایایی:

پایایی یا قابلیت اعتماد این پرسشنامه، بیانگر میزان دقت، ثبات و همسانی درونی ابزار در اندازه‌گیری مکرر عزت نفس در شرایط مشابه می‌باشد و نشان می‌دهد که نتایج حاصل از آن تا چه اندازه قابل اتکا و تکرارپذیر هستند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). محمدی و همکاران (۱۳۹۷) در تحقیق خود برای بررسی پایایی این پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند و نمره ضریب آلفای کرونباخ ۰.۹۰ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، پایایی پرسشنامه عزت نفس مورد تایید قرار می‌گیرد و نشان‌دهنده همسانی درونی بسیار مطلوب گویه‌ها در اندازه‌گیری این سازه مهم روانشناختی و شخصیتی است.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه