پرسشنامه بلوغ عاطفی یاشویر سینک و بهارگاوا (1998)

مشخصات پرسشنامه بلوغ عاطفی

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه بلوغ عاطفی

تعریف مفهومی

بلوغ عاطفی به عنوان یک سازه روانشناختی چندبعدی تعریف می‌شود که به توانایی فرد در مدیریت، تنظیم و ابراز مناسب هیجانات در موقعیت‌های مختلف زندگی اطلاق می‌گردد و شامل پنج مؤلفه اصلی عدم ثبات عاطفی، بازگشت عاطفی، فروپاشی شخصیت، ناسازگاری اجتماعی و فقدان استقلال می‌شود که ریشه در تعامل پیچیده عوامل رشدی، محیطی و تجربی دارد و نشان‌دهنده میزان دستیابی فرد به تعادل روانی، کنترل هیجانی و سازگاری اجتماعی در دوران بزرگسالی است (یاشویر سینک و بهارگاوا، ۱۹۹۸).

تعریف عملیاتی

بلوغ عاطفی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۴۸ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در پنج مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه عدم ثبات عاطفی (محوریت نوسانات خلقی، بی‌حوصلگی، حسادت، خشم و فقدان کنترل هیجانی) با ۱۰ گویه: سوالات ۱ تا ۱۰

• مؤلفه بازگشت عاطفی (محوریت احساس حقارت، خستگی، پرخاشگری، نارضایتی و گرایش به خیال‌پردازی) با ۱۰ گویه: سوالات ۱۱ تا ۲۰

• مؤلفه فروپاشی شخصیت (محوریت تنفر از دیگران، خودمحوری، دروغ‌گویی، لاف‌زنی، تنهایی و مغرور بودن) با ۱۰ گویه: سوالات ۲۱ تا ۳۰

• مؤلفه ناسازگاری اجتماعی (محوریت تظاهر به دانستن، انکار مسئولیت، ترس، عدم تعادل روانی، بدبینی و ضعف اراده) با ۱۰ گویه: سوالات ۳۱ تا ۴۰

• مؤلفه فقدان استقلال (محوریت وابستگی به دیگران، عدم مسئولیت‌پذیری و اولویت دادن به منافع شخصی) با ۸ گویه: سوالات ۴۱ تا ۴۸

روایی و پایایی پرسشنامه بلوغ عاطفی

روایی:

برای اطمینان از اینکه یک ابزار اندازه‌گیری به طور دقیق بلوغ عاطفی را می‌سنجد، بررسی اعتبار یا روایی آن ضروری است و روایی محتوایی به این معناست که گویه‌های یک پرسشنامه از نظر تناسب، جامعیت و ارتباط با سازه مورد نظر، مورد تایید متخصصان قرار گیرند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). رضایی و همکاران (۱۳۹۶) در تحقیق خود به منظور بررسی روایی پرسشنامه بلوغ عاطفی یاشویر سینک و بهارگاوا، از روش روایی محتوایی با بهره‌گیری از نظرات یازده نفر از متخصصان روانشناسی رشد و شخصیت استفاده کردند و شاخص روایی محتوایی (CVI) را برای کلیه گویه‌ها بالاتر از ۰.۷۷ گزارش نمودند. با توجه به اینکه این مقدار از حد استاندارد ۰.۷ فراتر بوده و نشان‌دهنده تایید محتوای سوالات توسط متخصصان است، می‌توان نتیجه گرفت که پرسشنامه بلوغ عاطفی یاشویر سینک و بهارگاوا از روایی محتوایی مطلوبی برای سنجش بلوغ عاطفی در جامعه ایرانی برخوردار می‌باشد.

پایایی:

پایایی یا قابلیت اعتماد یک آزمون، بیانگر میزان دقت، ثبات و همسانی نتایجی است که در شرایط مشابه از آن به دست می‌آید و نشان می‌دهد که نمرات یک ابزار سنجش تا چه اندازه عاری از خطای تصادفی بوده و در صورت تکرار اندازه‌گیری، نتایج قابل اتکایی ارائه می‌دهد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). کریمی و همکاران (۱۳۹۸) در یک مطالعه روانسنجی بر روی جمعیت بزرگسال ایرانی، به منظور بررسی پایایی پرسشنامه بلوغ عاطفی یاشویر سینک و بهارگاوا، از ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند و ضریب آلفای کرونباخ را برای کل پرسشنامه ۰.۸۴، برای مؤلفه عدم ثبات عاطفی ۰.۸۱، مؤلفه بازگشت عاطفی ۰.۷۹، مؤلفه فروپاشی شخصیت ۰.۸۲، مؤلفه ناسازگاری اجتماعی ۰.۷۸ و مؤلفه فقدان استقلال ۰.۷۶ به دست آوردند. با توجه به اینکه همگی این مقادیر از حد ۰.۷ بیشتر هستند، نشان‌دهنده همسانی درونی مطلوب و پایایی بالای این ابزار برای سنجش بلوغ عاطفی است و پژوهشگران و متخصصان حوزه روانشناسی می‌توانند با اطمینان از نتایج این پرسشنامه در ارزیابی‌های شخصیتی و مشاوره‌های روانشناختی بهره ببرند.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه