پرسشنامه فناوری اطلاعات و ارتباطات محقق ساخته

مشخصات پرسشنامه فناوری اطلاعات و ارتباطات محقق ساخته

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه فناوری اطلاعات و ارتباطات محقق ساخته

تعریف مفهومی

فناوری اطلاعات و ارتباطات به عنوان یک سازه چندبعدی در حوزه مدیریت فناوری و سیستم‌های اطلاعاتی تعریف می‌شود که به مجموعه ابزارها، زیرساخت‌ها، نرم‌افزارها و کاربردهای دیجیتالی اطلاق می‌گردد که برای جمع‌آوری، ذخیره‌سازی، پردازش، انتقال و اشتراک‌گذاری اطلاعات در سازمان‌ها به کار گرفته می‌شوند و شامل ابعاد اساسی همچون زیرساخت‌های فنی (سخت‌افزار، نرم‌افزار و شبکه‌های ارتباطی)، کاربردهای سازمانی (اتوماسیون اداری و سیستم‌های بهبود عملکرد) و فناوری‌های نوین (سیستم‌های اطلاعاتی یکپارچه و هوشمند) می‌باشد که همگی در جهت افزایش کارایی، اثربخشی و توانمندسازی نیروی انسانی در محیط‌های کاری طراحی شده‌اند.

تعریف عملیاتی

فناوری اطلاعات و ارتباطات نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۳۷ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در سه مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه زیرساخت (محوریت سخت‌افزار، نرم‌افزار، شبکه‌های ارتباطی و قابلیت‌های فنی) با ۱۷ گویه: سوالات ۱ تا ۱۷

• مؤلفه کاربرد (محوریت استفاده از اتوماسیون‌های اداری، کیفیت کار و اثربخشی شغلی) با ۸ گویه: سوالات ۱۸ تا ۲۵

• مؤلفه فناوری (محوریت تأثیر فناوری بر اشتغال، اعتماد به سیستم‌های اطلاعاتی و موفقیت سازمانی) با ۱۲ گویه: سوالات ۲۶ تا ۳۷

روایی و پایایی پرسشنامه فناوری اطلاعات و ارتباطات محقق ساخته

روایی:

در حوزه سنجش و اندازه‌گیری، اعتبار یا روایی به این معناست که یک ابزار اندازه‌گیری تا چه اندازه می‌تواند سازه مورد نظر را به طور دقیق و بدون خطا مورد سنجش قرار دهد و نتایج حاصل از آن با واقعیت‌های موجود در جامعه هدف همخوانی داشته باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). محققان در فرآیند ساخت و اعتباریابی پرسشنامه فناوری اطلاعات و ارتباطات محقق ساخته، برای تعیین روایی از روش روایی محتوا بهره گرفتند و از نظرات اساتید و متخصصان حوزه مدیریت فناوری اطلاعات، سیستم‌های اطلاعاتی و علوم کامپیوتر برای بررسی تناسب و جامعیت گویه‌ها و مؤلفه‌های پرسشنامه استفاده نمودند. نمره روایی محتوایی به دست آمده برای این پرسشنامه برابر با ۰.۸۶ گزارش شده است که نشان‌دهنده تطابق محتوایی بالای ابزار با اهداف اندازه‌گیری است. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ می‌باشد، روایی محتوایی پرسشنامه فناوری اطلاعات و ارتباطات محقق ساخته مورد تایید قرار می‌گیرد و پژوهشگران و مدیران حوزه فناوری اطلاعات می‌توانند با اطمینان از آن برای ارزیابی وضعیت فناوری اطلاعات و ارتباطات سازمان‌ها و طراحی برنامه‌های بهبود استفاده کنند.

پایایی:

قابلیت اعتماد یا پایایی یک ابزار اندازه‌گیری، به میزان دقت، ثبات و تکرارپذیری نتایج حاصل از آن در شرایط مشابه اشاره دارد و نشان می‌دهد که ابزار مورد نظر تا چه اندازه می‌تواند نتایج قابل اتکا و پایدار را در دفعات مختلف اندازه‌گیری ارائه دهد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). محققان در بررسی خصوصیات روان‌سنجی پرسشنامه فناوری اطلاعات و ارتباطات محقق ساخته، برای تعیین پایایی از روش همسانی درونی با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ بهره گرفتند و مقدار این ضریب را برای کل پرسشنامه برابر با ۰.۹۱ محاسبه کردند که نشان‌دهنده همسانی درونی بسیار عالی ابزار است. همچنین ضرایب آلفای کرونباخ برای مؤلفه‌های زیرساخت، کاربرد و فناوری به ترتیب ۰.۸۹، ۰.۸۷ و ۰.۸۵ به دست آمد که نشان‌دهنده پایایی مطلوب تمامی مؤلفه‌ها است. با توجه به اینکه تمامی ضرایب محاسبه شده بیشتر از ۰.۷ هستند، پایایی پرسشنامه فناوری اطلاعات و ارتباطات محقق ساخته مورد تایید قرار می‌گیرد و این ابزار از قابلیت اعتماد بالایی برای استفاده در پژوهش‌های علمی، ارزیابی‌های سازمانی و طرح‌های توسعه فناوری اطلاعات برخوردار است.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه