پرسشنامه مدیریت استرس گری تافت واندرسون 1981

مشخصات پرسشنامه مدیریت استرس

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه مدیریت استرس

تعریف مفهومی

مدیریت استرس به عنوان یک سازه روانشناختی چندبعدی تعریف می‌شود که شامل مجموعه توانایی‌ها، مهارت‌ها و راهبردهای شناختی، رفتاری و هیجانی است که فرد برای شناسایی، ارزیابی، مقابله و کاهش اثرات منفی فشارهای روانی و تنش‌های محیطی به کار می‌گیرد. این مفهوم بیانگر ظرفیت فرد در ایجاد تعادل میان نیازها و انتظارات محیطی با منابع درونی و بیرونی خود بوده و تحت تأثیر عوامل شخصیتی، تجارب گذشته و الگوهای یادگیری شکل می‌گیرد (گری تافت و واندرسون، ۱۹۸۱).

تعریف عملیاتی

مدیریت استرس نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۶۵ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در چهار مؤلفه اصلی زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه ش (شخصیت متعادل و سازگار) (محوریت توانایی فرد در حفظ تعادل شخصیتی، انعطاف‌پذیری و سازگاری با شرایط استرس‌زا) با ۱۸ گویه: سوالات ۱-الف، ۲-الف، ۳، ۴-الف، ۴-ب، ۵ (سوالات ۱، ۴، ۷، ۱۰، ۱۳، ۱۶، ۱۹، ۲۲، ۲۵، ۲۸، ۳۱، ۳۴، ۳۷، ۴۰، ۴۳، ۴۶، ۴۹، ۵۲، ۵۵، ۵۸، ۶۱، ۶۴)

• مؤلفه س (شخصیت حساس و آسیب‌پذیر) (محوریت میزان حساسیت فرد به فشارهای روانی، نگرانی و آسیب‌پذیری در برابر استرس) با ۱۸ گویه: سوالات ۱-ب، ۲-ب، ۲-و، ۳ (ب، ج، و)، ۴-ج، ۴-د، ۵ (سوالات ۲، ۵، ۸، ۱۱، ۱۴، ۱۷، ۲۰، ۲۳، ۲۶، ۲۹، ۳۲، ۳۵، ۳۸، ۴۱، ۴۴، ۴۷، ۵۰، ۵۳، ۵۶، ۵۹، ۶۲، ۶۵)

• مؤلفه ک (شخصیت کمال‌گرا و ایرادگیر) (محوریت میزان کمال‌گرایی، ایرادگیری و سخت‌گیری فرد نسبت به خود و دیگران) با ۱۴ گویه: سوالات ۱-ج، ۲ (الف، ب، ج، د، ه، و)، ۴-ج، ۴-د، ۵ (سوالات ۳، ۶، ۹، ۱۲، ۱۵، ۱۸، ۲۱، ۲۴، ۲۷، ۳۰، ۳۳، ۳۶، ۳۹، ۴۲، ۴۵، ۴۸، ۵۱، ۵۴، ۵۷، ۶۰، ۶۳)

• مؤلفه گ (شخصیت خشمگین و پرخاشگر) (محوریت میزان خشم، پرخاشگری و واکنش‌های تند در مواجهه با استرس) با ۱۴ گویه: سوالات ۱-د، ۴-د، ۴-ه، ۵ (سوالات ۳، ۶، ۹، ۱۲، ۱۵، ۱۸، ۲۱، ۲۴، ۲۷، ۳۰، ۳۳، ۳۶، ۳۹، ۴۲، ۴۵، ۴۸، ۵۱، ۵۴، ۵۷، ۶۰، ۶۳)

روایی و پایایی پرسشنامه مدیریت استرس

روایی:

در حوزه سنجش و اندازه‌گیری در علوم روانشناختی، اعتبار یک ابزار به این معناست که آیا آن ابزار می‌تواند ویژگی یا سازه مورد نظر را به درستی و با دقت کافی اندازه‌گیری کند و نتایج حاصل از آن با واقعیت‌های موجود همخوانی داشته باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). محمدی و همکاران (۱۳۹۳) در فرآیند ترجمه و اعتباریابی این پرسشنامه در ایران، از روش روایی محتوا برای تایید گویه‌ها و ابعاد آن استفاده نمودند. نتایج بررسی روایی محتوایی نشان داد که تمامی گویه‌ها از نظر متخصصان حوزه روانشناسی و مشاوره، توانایی لازم برای سنجش مدیریت استرس را داشته و نمره روایی محتوایی این ابزار برابر با ۰.۸۲ به دست آمد که با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، روایی محتوایی پرسشنامه مدیریت استرس گری تافت و واندرسون مورد تایید قرار می‌گیرد.

پایایی:

پایایی یک ابزار اندازه‌گیری، بیانگر میزان ثبات، دقت و تکرارپذیری نتایج آن در شرایط اجرای یکسان است و نشان می‌دهد که آیا ابزار مذکور در دفعات مختلف، نتایج مشابهی را ارائه می‌دهد یا خیر (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). محمدی و همکاران (۱۳۹۳) به منظور بررسی پایایی این پرسشنامه از روش همسانی درونی با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ بهره گرفتند. ضریب پایایی محاسبه شده برای کل پرسشنامه برابر با ۰.۸۳ به دست آمد که نشان‌دهنده پایایی مطلوب و قابل قبول این ابزار است. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، پایایی پرسشنامه مدیریت استرس مورد تایید قرار گرفته و می‌توان با اطمینان از نتایج آن در پژوهش‌های روانشناسی و علوم رفتاری استفاده نمود.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه