پرسشنامه مسئولیت اجتماعی سازمان جرمی گلیبرث 2010

مشخصات پرسشنامه مسئولیت اجتماعی سازمان

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه مسئولیت اجتماعی سازمان

تعریف مفهومی

مسئولیت اجتماعی سازمان به عنوان یک سازه مدیریتی و اخلاقی چندبعدی تعریف می‌شود که به مجموعه تعهدات و اقدامات داوطلبانه سازمان در قبال جامعه، ذی‌نفعان و محیط پیرامون خود اطلاق می‌گردد. این مفهوم شامل پایبندی سازمان به رعایت قوانین و مقررات، انجام فعالیت‌های اقتصادی مسئولانه، رعایت اصول اخلاقی در تعاملات، حمایت از حقوق بشر و مشارکت در توسعه پایدار و بهبود کیفیت زندگی جامعه است (گلیبرث، ۲۰۱۰).

تعریف عملیاتی

مسئولیت اجتماعی سازمان نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۲۵ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در چهار مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه اقتصادی (محوریت عملکرد اقتصادی مسئولانه، بهره‌وری منابع، ارائه خدمات ارزان و گزارش‌دهی مالی شفاف) با ۶ گویه: سوالات ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶

• مؤلفه اخلاقی (محوریت رعایت استانداردهای اخلاقی، کاهش فساد اداری، تفسیر صحیح قوانین و تدوین ضوابط اخلاقی) با ۷ گویه: سوالات ۷، ۸، ۹، ۱۰، ۱۱، ۱۲، ۱۳

• مؤلفه حقوقی (محوریت رعایت قوانین، ارائه خدمات مستمر، آموزش منشور اخلاقی، برخورد عادلانه و رسیدگی به پیشنهادات و انتقادات) با ۸ گویه: سوالات ۱۴، ۱۵، ۱۶، ۱۷، ۱۸، ۱۹، ۲۰، ۲۱

• مؤلفه بشردوستانه (محوریت حمایت مالی و غیرمالی سازمان از حقوق بشر، نهادهای فرهنگی، ورزشی، آموزشی، خیریه، مبارزه با بیماری‌ها و توسعه زیست‌محیطی) با ۴ گویه: سوالات ۲۲، ۲۳، ۲۴، ۲۵

روایی و پایایی پرسشنامه مسئولیت اجتماعی سازمان

روایی:

در حوزه سنجش و اندازه‌گیری در علوم مدیریت و رفتاری، اعتبار یک ابزار به این معناست که آیا آن ابزار می‌تواند ویژگی یا سازه مورد نظر را به درستی و با دقت کافی اندازه‌گیری کند و نتایج حاصل از آن با واقعیت‌های موجود همخوانی داشته باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). رضایی و همکاران (۱۳۹۳) در فرآیند ترجمه و اعتباریابی این پرسشنامه در ایران، از روش روایی محتوا برای تایید گویه‌ها و ابعاد آن استفاده نمودند. نتایج بررسی روایی محتوایی نشان داد که تمامی گویه‌ها از نظر متخصصان حوزه مدیریت و علوم اجتماعی، توانایی لازم برای سنجش مسئولیت اجتماعی سازمان را داشته و نمره روایی محتوایی این ابزار برابر با ۰.۸۵ به دست آمد که با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، روایی محتوایی پرسشنامه مسئولیت اجتماعی سازمان جرمی گلیبرث مورد تایید قرار می‌گیرد.

پایایی:

پایایی یک ابزار اندازه‌گیری، بیانگر میزان ثبات، دقت و تکرارپذیری نتایج آن در شرایط اجرای یکسان است و نشان می‌دهد که آیا ابزار مذکور در دفعات مختلف، نتایج مشابهی را ارائه می‌دهد یا خیر (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). رضایی و همکاران (۱۳۹۳) به منظور بررسی پایایی این پرسشنامه از روش همسانی درونی با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ بهره گرفتند. ضریب پایایی محاسبه شده برای کل پرسشنامه برابر با ۰.۸۷ به دست آمد که نشان‌دهنده پایایی بسیار مطلوب و قابل قبول این ابزار است. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، پایایی پرسشنامه مسئولیت اجتماعی سازمان جرمی گلیبرث مورد تایید قرار گرفته و می‌توان با اطمینان از نتایج آن در پژوهش‌های مدیریتی و اجتماعی استفاده نمود.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه