پرسشنامه خلاقیت دانشآموزان رابرتس (۲۰۱۹) این ابزار کاربردی برای سنجش توانایی تفکر منعطف و نوآورانه در دانشآموزان طراحی شده است. این پرسشنامه با بهرهگیری از ۲۲ گویه، سه مؤلفه اصلی یعنی نوآوری و ابتکار، انعطافپذیری ذهنی و همچنین تخیل و بسط ذهنی را اندازهگیری میکند. پاسخدهندگان بر اساس طیف پنج درجهای لیکرت از کاملاً مخالف تا کاملاً موافق به گویهها پاسخ میدهند. نمره گزاری هر سوال بین ۱ تا ۵ تعیین میشود که هر چه این نمره بالاتر باشد، نشاندهنده خلاقیت بیشتر دانشآموز است. در این پرسشنامه، سوالات ۴، ۸، ۱۲، ۱۶ و ۲۰ به صورت معکوس نمرهدهی میشوند و پژوهشگران باید پیش از تحلیل نهایی، این گویهها را بازکدگذاری کنند. این پرسشنامه برای پژوهشهای علمی و پایاننامههای کارشناسی، ارشد و دکتری مناسب است و همراه با فایل Word و PDF، تعریف مفهومی و عملیاتی، راهنمای نمرهگذاری و تفسیر نتایج ارائه میشود.
مشخصات پرسشنامه خلاقیت دانشآموزان
| تعداد سوالات | 22 گویه |
| سوالات معکوس | دارد(سوالات ۴، ۸، ۱۲، ۱۶، ۲۰) |
| شیوه نمره گذاری | دارد |
| تفسیر و تحلیل | دارد |
| تعریف مفهومی | دارد |
| زیرمقیاس یا مولفه | دارد (3 مولفه دارد) |
| روایی | دارد |
| پایایی | دارد |
| منبع | دارد |
| فرمت فایل دانلود | word و pdf در دسترس است |
تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه خلاقیت دانشآموزان
تعریف مفهومی
خلاقیت دانشآموزان توانایی تفکر منعطف و اصیل در مواجهه با مسائل است که منجر به تولید ایدههای جدید و راهحلهای نوآورانه میشود و شامل اجزای سیالی، انعطافپذیری و ابتکار عمل ذهنی است (رابرتس، 2019).
تعریف عملیاتی
خلاقیت دانشآموزان نمرهای است که فرد از پاسخگویی به ۲۲ گویه پرسشنامه خلاقیت دانشآموزان رابرتس کسب میکند. این نمره در ۳ مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفهها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:
- نوآوری و ابتکار (شامل سوالات ۱، ۴، ۸، ۱۲، ۱۶، ۲۰): میزان تمایل به ابداع روشهای جدید و اجتناب از روشهای تکراری.
- انعطافپذیری ذهنی (شامل سوالات ۲، ۵، ۹، ۱۳، ۱۷، ۲۱): توانایی تولید راهحلهای متنوع و ارتباط دادن مفاهیم به یکدیگر.
- تخیل و بسط ذهنی (شامل سوالات ۳، ۶، ۷، ۱۰، ۱۱، ۱۴، ۱۵، ۱۸، ۱۹، ۲۲): قدرت تصویرسازی، کنجکاوی و توسعه دادن ایدهها.
روایی و پایایی پرسشنامه خلاقیت دانشآموزان
روایی:
در این پرسشنامه در تعریف روایی باید گفت که این مفهوم به اعتبار یک ابزار سنجش اشاره دارد و نشان میدهد که آن ابزار تا چه اندازه قادر است ویژگی مورد نظر را به درستی و بدون خطا اندازهگیری کند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). به عنوان مثال، در مطالعهای که توسط حسینی (۱۴۰۲) انجام گرفت، برای تعیین روایی پرسشنامه از روش روایی محتوایی استفاده گردید. محاسبات حسینی نشان داد که شاخص روایی محتوا (CVI) برابر با ۰/۸۸ به دست آمد. از آنجا که این مقدار بالاتر از حد معیار ۰/۷ قرار میگیرد، بنابراین پژوهشگر نتیجه گرفت که ابزار مذکور از روایی قابل قبولی برخوردار است و میتوان آن را تأیید کرد.
پایایی:
پایایی به این معناست که یک ابزار اندازهگیری چقدر نتایج پایدار و قابل اتکایی ارائه میدهد و نشان میدهد که اگر یک ویژگی در چند نوبت متفاوت و در شرایط مشابه سنجیده شود، نتایج حاصل تا چه حد با یکدیگر همخوانی داشته و دچار تغییرات بیدلیل نمیشوند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). در این چارچوب، کاظمی (۱۴۰۱) در پژوهش خود به منظور سنجش میزان پایایی پرسشنامه مورد نظر، از ضریب آلفای کرونباخ بهره گرفت. مقدار محاسبهشده برای این ضریب برابر با ۰/۸۵ بود. از آنجایی که این رقم بالاتر از حد استاندارد ۰/۷ قرار دارد، بنابراین پژوهشگر پایایی پرسشنامه را تأیید کرده و ابزار پژوهش را دارای ثبات درونی مناسبی تلقی میکند.
تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه
| سطح | دامنه نمرات | تفسیر |
|---|---|---|
| حد پایین نمره | ۲۲ تا ۵۰ | نمرات در این دامنه نشاندهنده ….. |
| حد متوسط نمره | ۵۱ تا ۷۹ | نمرات در این دامنه بیانگر …… |
| حد بالا نمره | ۸۰ تا ۱۱۰ | نمرات در این دامنه حاکی از ……. |
پیشنهادهای ویژه برای پژوهشگران و دانشجویان
پرسشنامههای مرتبط با این پرسشنامه عبارتند از:
پرسشنامه سازگاری دانش آموزان سینها و سینگ (1993)
پرسشنامه سازگاری دانش آموزان سینها و سینگ (1993) شامل 60 سوال با 3 مولفه (سازگاری عاطفی، سازگاری اجتماعی، سازگاری آموزشی) است. سوالات ۱۱، ۱۲، ۱۷، ۱۸، ۲۳، ۲۴، ۳۰، ۳۲، […]
پرسشنامه عزت نفس دانش آموزان اسمیت (2021)
پرسشنامه عزت نفس دانش آموزان اسمیت (2021) شامل 23 سوال با 4 مولفه (ارزشمندی شخصی، شایستگی تحصیلی، پذیرش اجتماعی، خودپذیری و تابآوری) است. سوالات ۴، ۸، ۱۴، ۱۹، 22 به […]
پرسشنامه نگرانی تحصیلی دانشآموزان تورنت (2020)
پرسشنامه نگرانی تحصیلی دانشآموزان تورنت (2020) شامل 22 سوال با 4 مولفه (نگرانی عملکردی، اضطراب ارزیابی و قضاوت، فشار و نگرانی محیطی، واکنشهای فیزیولوژیک و شناختی) است. سوالات ۵، ۱۰، […]
پرسشنامه قدرت تخیل دانشآموزان ویلیامز و همکاران (2021)
پرسشنامه قدرت تخیل دانشآموزان ویلیامز و همکاران (2021) شامل 27 سوال با 5 مولفه (تخیل بصری و خلاقیت، تخیل داستانی و روایی، تخیل آیندهنگر، تخیل فراطبیعی و انتزاعی، انعطافپذیری ذهنی) […]
پرسشنامه مشکلات رفتاری دانش آموزان کوای و پترسون (1987)
پرسشنامه مشکلات رفتاری دانش آموزان کوای و پترسون (1987) شامل 88 سوال با 4 مولفه (اختلال سلوک، مشکلات توجه- ناپختگی، پرخاشگری اجتماعی، اضطراب- گوشهگیری) است. مشخصات پرسشنامه مشکلات رفتاری تعداد […]
پرسشنامه حافظه دانش آموزان اسمیت و همکاران (2018)
پرسشنامه حافظه دانش آموزان اسمیت و همکاران (2018) شامل 32 سوال با 4 مولفه (حافظه فعال کلامی، حافظه فعال بصری-فضایی، حافظه کوتاهمدت، حافظه بلندمدت) است. سوالات ۴، ۱۲، ۲۰، ۲۸ […]
پرسشنامه خلاقیت دانش آموزان چارلز لی شیفر (1998)
پرسشنامه خلاقیت دانش آموزان چارلز لی شیفر (1998) شامل 32 سوال با 5 مولفه (اطمینان از عقاید خود، احساس خیالپردازی، جهتگیری نظری و زیباییشناختی، آزادی در بیان افکار، تمایل به […]
پرسشنامه نا امیدی در دانش آموزان کازدین و همکاران (1983)
پرسشنامه نا امیدی در دانش آموزان (HSC) را آلن کازدین و همکارانش در سال ۱۹۸۳ طراحی کردند. این ابزار ۱۷ سوالی، انتظارات منفی کودکان را نسبت به آینده میسنجد و […]
پرسشنامه استاندارد خودشکوفایی دانش آموزان گنجه ای 1386
پرسشنامه استاندارد خودشکوفایی دانش آموزان گنجه ای 1386 توسط گنجهای (1386) طراحی و اعتباریابی شده است. پرسشنامه مشتمل بر 8 سؤال دو ارزشي (بلي و خير) بوده است.