پرسشنامه استاندارد دلبستگی به مدرسه موتون وهمکاران (1993)

مشخصات پرسشنامه استاندارد دلبستگی به مدرسه موتون وهمکاران

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد دلبستگی به مدرسه موتون وهمکاران

تعریف مفهومی

دلبستگی به مدرسه به عنوان یک سازه روانشناختی و تربیتی چندبعدی تعریف می‌شود که به مجموعه احساسات، نگرش‌ها و روابط عاطفی مثبت دانش‌آموز نسبت به مدرسه، معلمان و همسالان اطلاق می‌گردد و شامل ابعادی همچون احساس تعلق به محیط مدرسه، کیفیت روابط با معلمان و همکلاسی‌ها، مشارکت در فعالیت‌های مدرسه و تعهد نسبت به ارزش‌ها و اهداف آموزشی می‌باشد که بر اساس تعاملات روزمره و تجارب مثبت در محیط تحصیلی شکل می‌گیرد (موتون و همکاران، ۱۹۹۳).

تعریف عملیاتی

دلبستگی به مدرسه نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۲۰ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در سه مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه روابط کلی (محوریت احساسات دانش‌آموز نسبت به روابط با همسالان و محیط مدرسه) با ۷ گویه: سوالات ۳، ۸، ۹، ۱۰، ۱۵، ۱۷ و ۲۰

• مؤلفه تعلق (محوریت احساس تعلق، پذیرش و علاقه به مدرسه و فعالیت‌های آن) با ۶ گویه: سوالات ۶، ۲، ۱۲، ۱۳، ۱۴ و ۱۸

• مؤلفه دلبستگی‌های خاص (محوریت روابط عاطفی و حمایتی با معلمان و افراد خاص در مدرسه) با ۷ گویه: سوالات ۴، ۵، ۶، ۷، ۱۱، ۱۶ و ۱۹

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد دلبستگی به مدرسه موتون وهمکاران

روایی:

در حوزه سنجش و اندازه‌گیری، روایی به این معناست که یک ابزار اندازه‌گیری تا چه اندازه می‌تواند سازه مورد نظر را به طور دقیق و بدون خطا مورد سنجش قرار دهد و نتایج حاصل از آن با واقعیت‌های موجود در جامعه هدف همخوانی داشته باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). موتون و همکاران (۱۹۹۳) در فرآیند ساخت و اعتباریابی پرسشنامه دلبستگی به مدرسه، برای تعیین روایی از روش روایی محتوا بهره گرفتند و از نظرات اساتید و متخصصان حوزه روانشناسی تربیتی، روانشناسی کودک و علوم تربیتی برای بررسی تناسب و جامعیت گویه‌ها و مؤلفه‌های پرسشنامه استفاده نمودند. نمره روایی محتوایی به دست آمده برای این پرسشنامه برابر با ۰.۸۵ گزارش شده است که نشان‌دهنده تطابق محتوایی بالای ابزار با اهداف اندازه‌گیری است. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ می‌باشد، روایی محتوایی پرسشنامه دلبستگی به مدرسه موتون وهمکاران مورد تایید قرار می‌گیرد و پژوهشگران و مشاوران حوزه روانشناسی تربیتی می‌توانند با اطمینان از آن برای ارزیابی سطح دلبستگی دانش‌آموزان به مدرسه و طراحی مداخلات مناسب برای بهبود آن استفاده کنند.

پایایی:

پایایی یا قابلیت اعتماد یک ابزار اندازه‌گیری، به میزان دقت، ثبات و تکرارپذیری نتایج حاصل از آن در شرایط مشابه اشاره دارد و نشان می‌دهد که ابزار مورد نظر تا چه اندازه می‌تواند نتایج قابل اتکا و پایدار را در دفعات مختلف اندازه‌گیری ارائه دهد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). موتون و همکاران (۱۹۹۳) در بررسی خصوصیات روان‌سنجی پرسشنامه دلبستگی به مدرسه، برای تعیین پایایی از روش همسانی درونی با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ بهره گرفتند و مقدار این ضریب را برای کل پرسشنامه برابر با ۰.۸۸ محاسبه کردند که نشان‌دهنده همسانی درونی مطلوب ابزار است. همچنین ضرایب آلفای کرونباخ برای مؤلفه‌های روابط کلی، تعلق و دلبستگی‌های خاص به ترتیب ۰.۸۶، ۰.۸۴ و ۰.۸۵ به دست آمد که نشان‌دهنده پایایی مطلوب تمامی مؤلفه‌ها است. با توجه به اینکه تمامی ضرایب محاسبه شده بیشتر از ۰.۷ هستند، پایایی پرسشنامه دلبستگی به مدرسه موتون وهمکاران مورد تایید قرار می‌گیرد و این ابزار از قابلیت اعتماد بالایی برای استفاده در پژوهش‌های علمی، تشخیص‌های تربیتی و طرح‌های مداخله روانشناختی در محیط‌های آموزشی برخوردار است.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه