پرسشنامه رضایت شغلی کندال و هیولین 1969

مشخصات پرسشنامه رضایت شغلی

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه رضایت شغلی

تعریف مفهومی

رضایت شغلی به عنوان یک سازه روانشناختی و نگرشی چندبعدی تعریف می‌شود که نشان‌دهنده مجموعه احساسات، عواطف و نگرش‌های مثبت یا منفی فرد نسبت به شغل و جنبه‌های مختلف آن است. این مفهوم بیانگر میزان همخوانی بین انتظارات فرد از شغل و پاداش‌های دریافتی از آن بوده و تحت تأثیر عواملی همچون ماهیت کار، سرپرستی، حقوق و مزایا، فرصت‌های ترفیع و روابط با همکاران قرار می‌گیرد (کندال و هیولین، ۱۹۶۹).

تعریف عملیاتی

رضایت شغلی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۷۲ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در پنج مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه ماهیت کار (محوریت ویژگی‌های ذاتی شغل شامل جذابیت، تنوع، خلاقیت، اهمیت و احساس موفقیت) با ۲۸ گویه: سوالات ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶، ۷، ۸، ۹، ۱۰، ۱۱، ۱۲، ۱۳، ۱۴، ۱۵، ۱۶، ۱۷، ۱۸، ۱۹، ۲۰، ۲۱، ۲۲، ۲۳، ۲۴، ۲۵، ۲۶، ۲۷، ۲۸

• مؤلفه سرپرستی (محوریت کیفیت روابط با سرپرست، سبک رهبری، میزان حمایت و احترام) با ۱۸ گویه: سوالات ۲۹، ۳۰، ۳۱، ۳۲، ۳۳، ۳۴، ۳۵، ۳۶، ۳۷، ۳۸، ۳۹، ۴۰، ۴۱، ۴۲، ۴۳، ۴۴، ۴۵، ۴۶

• مؤلفه حقوق (محوریت کفایت درآمد، تناسب با تلاش و توقعات مالی فرد) با ۹ گویه: سوالات ۴۷، ۴۸، ۴۹، ۵۰، ۵۱، ۵۲، ۵۳، ۵۴، ۵۵

• مؤلفه ترفیعات (محوریت فرصت‌های ارتقای شغلی، عادلانه بودن و تناسب با شایستگی) با ۱۰ گویه: سوالات ۵۶، ۵۷، ۵۸، ۵۹، ۶۰، ۶۱، ۶۲، ۶۳، ۶۴، ۶۵

• مؤلفه همکاران (محوریت کیفیت روابط با همکاران، میزان همکاری و برانگیختگی محیط کاری) با ۷ گویه: سوالات ۶۶، ۶۷، ۶۸، ۶۹، ۷۰، ۷۱، ۷۲

روایی و پایایی پرسشنامه رضایت شغلی

روایی:

در حوزه سنجش و اندازه‌گیری در علوم رفتاری، اعتبار یک ابزار به این معناست که آیا آن ابزار می‌تواند ویژگی یا سازه مورد نظر را به درستی و با دقت کافی اندازه‌گیری کند و نتایج حاصل از آن با واقعیت‌های موجود همخوانی داشته باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). ارشدی، امیری و ملائکه‌پور (۱۳۶۹) در فرآیند ترجمه و اعتباریابی این پرسشنامه در ایران، از روش روایی محتوا برای تایید گویه‌ها و ابعاد آن استفاده نمودند. نتایج بررسی روایی محتوایی نشان داد که تمامی گویه‌ها از نظر متخصصان حوزه روانشناسی صنعتی و مدیریت، توانایی لازم برای سنجش رضایت شغلی را داشته و نمره روایی محتوایی این ابزار برابر با ۰.۸۱ به دست آمد که با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، روایی محتوایی پرسشنامه مورد تایید قرار می‌گیرد.

پایایی:

پایایی یک ابزار اندازه‌گیری، بیانگر میزان ثبات، دقت و تکرارپذیری نتایج آن در شرایط اجرای یکسان است و نشان می‌دهد که آیا ابزار مذکور در دفعات مختلف، نتایج مشابهی را ارائه می‌دهد یا خیر (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). ارشدی، امیری و ملائکه‌پور (۱۳۶۹) به منظور بررسی پایایی این پرسشنامه از روش همسانی درونی با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ بهره گرفتند. ضریب پایایی محاسبه شده برای کل پرسشنامه برابر با ۰.۸۵ به دست آمد که نشان‌دهنده پایایی مطلوب و قابل قبول این ابزار است. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، پایایی پرسشنامه رضایت شغلی کندال و هیولین مورد تایید قرار گرفته و می‌توان با اطمینان از نتایج آن در پژوهش‌های علمی و سازمانی استفاده نمود.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه