پرسشنامه استاندارد خیانت زناشویی ینیسری وکوکدمیر

مشخصات پرسشنامه خیانت زناشویی

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه خیانت زناشویی

تعریف مفهومی

خیانت زناشویی به عنوان یک پدیده پیچیده روانشناختی و اجتماعی تعریف می‌شود که به هرگونه رفتار عاطفی، جنسی یا ارتباطی خارج از چارچوب تعهد زناشویی اطلاق می‌گردد که بر اساس هنجارها و ارزش‌های جامعه و باورهای فردی، نقض پیمان زناشویی محسوب می‌شود. این مفهوم تحت تأثیر عوامل فردی مانند نگرش‌ها و باورهای شخصی، عوامل خانوادگی و زناشویی، عوامل اجتماعی-فرهنگی، دسترسی به فرصت‌ها و نقش رسانه‌ها قرار دارد و می‌تواند پیامدهای ویرانگری بر روابط زوجین، خانواده و سلامت روانی افراد داشته باشد (ینیسری و کوکدمیر، ۲۰۰۶).

تعریف عملیاتی

خیانت زناشویی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۶۵ گویه این پرسشنامه در طیف پنج درجه‌ای لیکرت کسب می‌کند. این پرسشنامه فاقد مولفه یا خرده‌مقیاس مجزا بوده و نمره کل، معرف میزان گرایش یا رفتارهای مرتبط با خیانت زناشویی در فرد می‌باشد. در این پرسشنامه، سوالات ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶، ۱۰، ۱۱، ۱۲، ۱۵، ۴۵، ۴۶، ۵۱، ۵۲، ۵۳، ۵۴، ۵۶، ۵۷، ۵۸ و ۵۹ به صورت معکوس نمره‌دهی می‌شوند و نمره بالاتر، نشان‌دهنده تمایل بیشتر به خیانت یا وجود رفتارهای خیانت‌آمیز در فرد است. سوالات این پرسشنامه، جنبه‌های مختلفی از قبیل نگرش به روابط جنسی، باورهای مذهبی و اجتماعی، احساس تعهد به جامعه، فردگرایی، تمایل به تنوع‌طلبی، نگرش به روابط فرازناشویی، احساسات نسبت به همسر، آگاهی از حقوق زنان و تجربه روابط خارج از ازدواج را مورد سنجش قرار می‌دهند.

روایی و پایایی پرسشنامه خیانت زناشویی

روایی:

برای اطمینان از اینکه یک ابزار اندازه‌گیری در حوزه روانشناسی زناشویی و خانواده، دقیقاً سازه خیانت زناشویی را مورد سنجش قرار می‌دهد، باید مفهوم روایی که بیانگر توانایی ابزار در اندازه‌گیری صفت مورد نظر است، با دقت مورد بررسی قرار گیرد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). در فرآیند اعتباریابی پرسشنامه خیانت زناشویی ینیسری و کوکدمیر در ایران، پژوهشگران برای تعیین روایی از روش روایی محتوا استفاده نمودند. با بهره‌گیری از نظرات متخصصان حوزه مشاوره خانواده، روانشناسی بالینی و روانشناسی اجتماعی، شاخص روایی محتوا (CVI) برای این پرسشنامه محاسبه گردید که مقدار آن برابر با ۰.۸۵ گزارش شده است. با توجه به اینکه این مقدار به طور قابل ملاحظه‌ای بالاتر از حد استاندارد ۰.۷ می‌باشد، می‌توان نتیجه گرفت که این پرسشنامه از روایی محتوایی مطلوبی برخوردار بوده و گویه‌های آن، توانایی لازم برای سنجش ابعاد مختلف مرتبط با خیانت زناشویی از جمله نگرش‌ها، باورها، احساسات و رفتارهای فرد را دارا می‌باشند و نتایج آن برای استفاده در پژوهش‌های حوزه خانواده و روانشناسی زناشویی از اعتبار کافی برخوردار است.

پایایی:

پایایی یک پرسشنامه در حوزه روابط زناشویی، بیانگر میزان همسانی درونی، ثبات و دقت نتایجی است که از پاسخ‌دهندگان مختلف در شرایط گوناگون به دست می‌آید و نشان‌دهنده این است که ابزار اندازه‌گیری تا چه میزان از خطاهای تصادفی در فرآیند سنجش مصون بوده است (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). در تحقیق داخلی انجام شده بر روی پرسشنامه خیانت زناشویی ینیسری و کوکدمیر، برای تعیین پایایی از روش همسانی درونی با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد. مقدار ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شده برای کل این پرسشنامه برابر با ۰.۹۴ گزارش شده است. این رقم که به طور چشمگیری بالاتر از حد استاندارد ۰.۷ می‌باشد، نشان‌دهنده پایایی بسیار بالای پرسشنامه و همسانی درونی عالی میان گویه‌های آن است و این اطمینان را به پژوهشگران، مشاوران خانواده و متخصصان حوزه روانشناسی زناشویی می‌دهد که نتایج حاصل از این ابزار از ثبات و قابلیت اعتماد بالایی برخوردار بوده و می‌توانند با اطمینان کامل از آن در تشخیص، مشاوره و طرح‌های پژوهشی مرتبط با خیانت زناشویی استفاده نمایند.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه