پرسشنامه استاندارد امنیت شغلی نیسی 1379

مشخصات پرسشنامه استاندارد امنیت شغلی

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد امنیت شغلی

تعریف مفهومی

امنیت شغلی به عنوان یک سازه روانشناختی و سازمانی چندبعدی تعریف می‌شود که به ادراک فرد از ثبات، تداوم و حفظ موقعیت شغلی خود در سازمان اطلاق می‌گردد و شامل ابعادی نظیر تمرکز بر شغل، جابجایی کمتر، انتخاب شغل مناسب، رضایت شغلی، رضایت اقتصادی، عاطفی بودن محیط کار، احساس آرامش، تعهد سازمانی و دفاع از سازمان می‌باشد که نقش اساسی در افزایش انگیزه، بهبود عملکرد، کاهش استرس و ارتقای سلامت روان کارکنان ایفا می‌کند (نیسی، ۱۳۷۹).

تعریف عملیاتی

امنیت شغلی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۳۰ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در نه مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه تمرکز بر شغل (احساس نیاز جامعه به شغل و اطمینان از ارتقاء در صورت شایستگی) با ۲ گویه: سوالات ۱، ۲

• مؤلفه جابجایی کمتر در شغل (نداشتن دغدغه از آینده شغلی و عدم نگرانی از تنزل موفقیت) با ۳ گویه: سوالات ۳، ۴، ۵

• مؤلفه انتخاب شغل مناسب (نیاز شغل به تخصص و مهارت و امکان استفاده از توانایی‌ها) با ۲ گویه: سوالات ۶، ۷

• مؤلفه رضایت شغلی (احساس آرامش در شغل، عدم نگرانی از بیان افکار و لذت بردن از فعالیت‌های شغلی) با ۳ گویه: سوالات ۸، ۹، ۱۰

• مؤلفه رضایت اقتصادی (عدم نگرانی از تامین نیازهای زندگی با حقوق دریافتی، ارزیابی مناسب مزایا و عدم نگرانی از دوران بازنشستگی) با ۳ گویه: سوالات ۱۱، ۱۲، ۱۳

• مؤلفه عاطفی بودن محیط کار (اطمینان از حمایت مافوق، احساس اعتماد از سوی همکاران و مافوق) با ۳ گویه: سوالات ۱۴، ۱۵، ۱۶

• مؤلفه احساس آرامش (عدم وجود شرایط تهدیدکننده، عدم دخالت بیمورد دیگران، آرامش در ارتباط با همکاران و ایمنی شرایط فیزیکی) با ۴ گویه: سوالات ۱۷، ۱۸، ۱۹، ۲۰

• مؤلفه تعهد سازمانی (وضوح وظایف، استقلال کافی و مشارکت در تصمیم‌گیری‌ها) با ۳ گویه: سوالات ۲۱، ۲۲، ۲۳

• مؤلفه دفاع از سازمان (آگاهی از قوانین، رسیدگی به شکایات، انتصابات بر اساس شایستگی، حاکمیت قوانین به جای روابط فردی، برخورد واقع‌بینانه مافوق، رعایت سلسله مراتب و ارزشیابی عادلانه) با ۷ گویه: سوالات ۲۴، ۲۵، ۲۶، ۲۷، ۲۸، ۲۹، ۳۰

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد امنیت شغلی

روایی:

در حوزه پژوهش‌های روانشناسی صنعتی و سازمانی، روایی محتوا به این مفهوم است که ابزار اندازه‌گیری تا چه میزان توانسته است تمامی ابعاد و مؤلفه‌های سازه مورد نظر را به‌طور جامع و دقیق پوشش دهد و سؤالات آن از نظر متخصصان، از ارتباط، شفافیت و تناسب مفهومی مناسبی با صفت مورد سنجش برخوردار هستند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). نیسی و سیدمحمودیان (۱۳۸۱) در پژوهشی که با هدف بررسی ویژگی‌های روانسنجی این مقیاس بر روی جامعه کارکنان سازمان‌های دولتی ایران انجام دادند، برای تعیین اعتبار محتوا از نظرات روانشناسان صنعتی و متخصصان مدیریت منابع انسانی بهره گرفتند که نمره روایی ۰.۸۶ محاسبه گردید. با توجه به اینکه این مقدار بالاتر از معیار قابل قبول ۰.۷ است، می‌توان نتیجه گرفت که پرسشنامه استاندارد امنیت شغلی نیسی از روایی محتوایی مطلوبی در بافت فرهنگی ایران برخوردار بوده و برای استفاده در تحقیقات علمی و ارزیابی‌های سازمانی از اعتبار مناسبی برخوردار است.

پایایی:

در علوم رفتاری و مدیریت، پایایی معرف میزان دقت، ثبات و همسانی درونی یک ابزار است که نشان می‌دهد نتایج حاصل از پرسشنامه در اجراهای مکرر تا چه حد تکرارپذیر و عاری از خطاهای تصادفی می‌باشند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). نیسی (۱۳۷۹) در پژوهش هنجاریابی این پرسشنامه بر روی جامعه کارکنان سازمان‌های صنعتی ایران، ضریب آلفای کرونباخ معادل ۰.۸۸ را گزارش کرد که نشان‌دهنده همسانی درونی بالای این ابزار است. با عنایت به اینکه مقدار محاسبه شده به‌طور قابل‌توجهی از آستانه ۰.۷ فراتر رفته است، پایایی و قابلیت اعتماد بالای این ابزار در سنجش امنیت شغلی در ایران مورد تأیید قرار گرفته و استفاده از آن در پژوهش‌های روانشناسی صنعتی، مدیریت منابع انسانی و مطالعات سازمانی توصیه می‌شود.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه