پرسشنامه استاندارد وابستگی به دیگران

مشخصات پرسشنامه استاندارد وابستگی به دیگران

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد وابستگی به دیگران

تعریف مفهومی

وابستگی به دیگران به عنوان یک سازه روانشناختی چندبعدی تعریف می‌شود که شامل الگوهای فکری، عاطفی و رفتاری فرد در ارتباط با اتکا به دیگران برای تأمین نیازهای عاطفی، شناختی و حمایتی است. این سازه شامل سه مؤلفه اصلی اتکاء عاطفی به دیگران (نیاز شدید به تأیید، حمایت عاطفی و ترس از طرد شدن)، فقدان اعتماد به خود (عدم اطمینان به توانایی‌های شخصی در تصمیم‌گیری و حل مسائل) و تأیید خودمختاری (تمایل به استقلال و خوداتکایی در مقابل وابستگی) می‌باشد که نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری روابط بین‌فردی، سلامت روان و سازگاری عاطفی فرد ایفا می‌کند (هیرشفیلد و همکاران، ۱۹۷۷).

تعریف عملیاتی

وابستگی به دیگران نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۴۸ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در سه مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه اتکاء عاطفی به دیگران (محوریت نیاز به تأیید، حمایت عاطفی و ترس از طرد و از دست دادن روابط) با ۱۹ گویه: سوالات ۲، ۳، ۶، ۷، ۹، ۱۲، ۱۵، ۱۶، ۱۹، ۲۲، ۲۳، ۲۶، ۲۹، ۳۲، ۳۸، ۴۰، ۴۳، ۴۵، ۴۷

• مؤلفه فقدان اعتماد به خود (محوریت عدم اطمینان به توانایی‌های شخصی و نیاز به تأیید دیگران در تصمیم‌گیری) با ۱۴ گویه: سوالات ۵، ۱۰، ۱۳، ۱۷، ۲۰، ۲۳، ۲۶، ۲۷، ۳۰، ۳۲، ۳۹، ۴۱، ۴۴، ۴۶

• مؤلفه تأیید خودمختاری (محوریت تمایل به استقلال، خوداتکایی و عدم نیاز به دیگران) با ۱۴ گویه: سوالات ۱، ۴، ۸، ۱۱، ۱۴، ۱۸، ۲۱، ۲۵، ۲۸، ۳۱، ۳۶، ۳۷، ۴۲، ۴۸

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد وابستگی به دیگران

روایی:

در حوزه روان‌شناسی شخصیت و روابط بین‌فردی، اعتبار یا روایی یک ابزار اندازه‌گیری به این معناست که آن ابزار تا چه اندازه می‌تواند به طور دقیق و عینی، سازه یا مفهوم مورد نظر را اندازه‌گیری کند و از محتوایی جامع، مرتبط و متناسب با هدف پژوهش برخوردار باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). رحیمی و همکاران (۱۳۹۵) در مطالعه‌ای که با هدف اعتباریابی پرسشنامه وابستگی به دیگران در ایران انجام دادند، با استفاده از روش روایی محتوا و با کسب نظرات اصلاحی و تأییدی متخصصان حوزه روان‌شناسی بالینی و شخصیت، نمره روایی محتوایی را ۰.۸۸ محاسبه کردند. از آنجا که این میزان به طور قابل توجهی بالاتر از حد استاندارد ۰.۷ است، می‌توان استدلال کرد که گویه‌های این پرسشنامه از اعتبار و تناسب محتوایی بسیار مطلوبی برای سنجش ابعاد مختلف وابستگی به دیگران برخوردار بوده و کاربرد آن در تحقیقات مختلف روان‌شناسی، مشاوره و علوم تربیتی، قابل اتکا و معتبر خواهد بود.

پایایی:

در علوم رفتاری و پژوهش‌های روانشناختی، قابلیت اعتماد یا پایایی یک ابزار اندازه‌گیری، بیانگر میزان ثبات، دقت و همسانی درونی نتایج حاصل از آن در شرایط اجرای یکسان و در زمان‌های متفاوت است و نشان‌دهنده آن است که ابزار مذکور تا چه اندازه عاری از خطاهای تصادفی و عوامل مداخله‌گر می‌باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). کریمی و همکاران (۱۳۹۶) در تحقیق خود با هدف ارزیابی پایایی پرسشنامه وابستگی به دیگران، از روش ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند و ضریب پایایی کل پرسشنامه را ۰.۹۰ و ضرایب پایایی مؤلفه‌های اتکاء عاطفی به دیگران، فقدان اعتماد به خود و تأیید خودمختاری را به ترتیب ۰.۸۹، ۰.۸۸ و ۰.۸۷ به دست آوردند. با توجه به اینکه این مقادیر به طور چشمگیری بالاتر از سطح قابل قبول ۰.۷ هستند، می‌توان نتیجه گرفت که پرسشنامه از همسانی درونی عالی و پایایی بسیار بالایی در جامعه ایرانی برخوردار است و پژوهشگران می‌توانند با اطمینان خاطر از این ابزار برای سنجش دقیق و معتبر وابستگی به دیگران در طرح‌های پژوهشی و مراکز مشاوره استفاده نمایند.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه