پرسشنامه استاندارد پذیرش خود جیمبرلین و هاگا 2001

مشخصات پرسشنامه پذیرش خود

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه پذیرش خود

تعریف مفهومی

پذیرش خود به عنوان یک سازه روانشناختی و شناختی چندبعدی تعریف می‌شود که به میزان پذیرش، تأیید و ارزش‌گذاری فرد نسبت به تمام جنبه‌های وجودی خود از جمله نقاط قوت، ضعف، موفقیت‌ها و شکست‌ها بدون قید و شرط و بدون وابستگی به تأیید دیگران یا دستاوردهای بیرونی اطلاق می‌گردد و ریشه در خودآگاهی، عزت نفس و نگرش مثبت نسبت به خویشتن دارد که می‌تواند به سلامت روان، تاب‌آوری و رضایت از زندگی منجر شود (جیمبرلین و هاگا، ۲۰۰۱).

تعریف عملیاتی

پذیرش خود نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۲۰ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در دو مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه پذیرش بی‌قید و شرط خود (محوریت پذیرش بی‌چون و چرای خود بدون وابستگی به موفقیت‌ها، تأیید دیگران و شرایط بیرونی) با ۱۰ گویه: سوالات ۱ تا ۱۰

• مؤلفه پذیرش مشروط خود (محوریت پذیرش خود مشروط به موفقیت‌ها، تأیید دیگران و شرایط خاص بیرونی) با ۱۰ گویه: سوالات ۱۱ تا ۲۰

روایی و پایایی پرسشنامه پذیرش خود

روایی:

به منظور اطمینان از کارایی ابزار در سنجش دقیق سازه مورد نظر، مفهوم روایی مورد بررسی قرار گرفته است. روایی به این معناست که ابزار اندازه‌گیری تا چه حد می‌تواند ویژگی یا صفت مورد نظر را بدون خطا و با دقت بالا اندازه‌گیری کند و از محتوای متناسب با آن سازه برخوردار باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). حسینی و همکاران (۱۳۹۵) در پژوهش خود که بر روی دانشجویان ایرانی انجام دادند، برای بررسی روایی پرسشنامه پذیرش خود از روش روایی محتوا استفاده کردند و نمره روایی ۰.۸۵ به دست آمد. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، روایی محتوایی پرسشنامه پذیرش خود جیمبرلین و هاگا برای استفاده در جامعه ایرانی مورد تایید قرار می‌گیرد و نشان می‌دهد که گویه‌های پرسشنامه از توانایی لازم برای سنجش ابعاد مختلف پذیرش خود برخوردار هستند.

پایایی:

پایایی یک ابزار اندازه‌گیری نشان‌دهنده میزان دقت، ثبات و قابلیت اعتماد نتایج حاصل از آن در دفعات مختلف اجرا و در شرایط یکسان است و بیانگر این موضوع است که ابزار مورد نظر تا چه اندازه می‌تواند نتایج پایدار و قابل اتکایی را ارائه دهد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). کریمی و همکاران (۱۳۹۷) در مطالعه‌ای که با هدف بررسی ویژگی‌های روانسنجی پرسشنامه پذیرش خود بر روی دانشجویان ایرانی انجام دادند، برای تعیین پایایی از ضریب آلفای کرونباخ استفاده کردند و مقدار آن را ۰.۸۴ گزارش نمودند. با توجه به اینکه این مقدار بیشتر از ۰.۷ است، پایایی پرسشنامه مورد تایید قرار می‌گیرد و نشان می‌دهد که این ابزار از همسانی درونی مطلوبی برخوردار بوده و می‌توان در پژوهش‌های مختلف بر روی نتایج آن اعتماد کرد.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه