پرسشنامه استاندارد چابکی سازمانی شریفی و ژانگ 1999

مشخصات پرسشنامه استاندارد چابکی سازمانی

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استاندارد چابکی سازمانی

تعریف مفهومی

چابکی سازمانی به عنوان یک قابلیت پویا و راهبردی در سازمان‌ها تعریف می‌شود که به مجموعه توانمندی‌های سازمان در تشخیص به‌موقع تغییرات محیطی، پاسخگویی سریع و مؤثر به این تغییرات و انطباق‌پذیری با شرایط نوظهور اطلاق می‌گردد. این مفهوم، سازمان را قادر می‌سازد تا با استفاده از منابع و شایستگی‌های درونی، در بازارهای پیچیده و متلاطم امروزی، به مزیت رقابتی پایدار دست یابد (شریفی و ژانگ، ۱۹۹۹).

تعریف عملیاتی

چابکی سازمانی نمره‌ای است که فرد از پاسخگویی به ۱۶ گویه این پرسشنامه کسب می‌کند. این نمره در چهار مؤلفه زیر نیز قابل محاسبه است. مؤلفه‌ها و سوالات مربوط به هر مؤلفه به صورت زیر است:

• مؤلفه پاسخگویی (توانایی سازمان در درک، پیش‌بینی و واکنش سریع به تغییرات و نیازهای محیطی) با ۴ گویه: سوالات ۱، ۲، ۳، ۴

• مؤلفه شایستگی (مجموعه مهارت‌ها، دانش و توانمندی‌های فنی و انسانی سازمان برای اجرای مؤثر استراتژی‌ها) با ۴ گویه: سوالات ۵، ۶، ۷، ۸

• مؤلفه انعطاف‌پذیری (ظرفیت سازمان برای تطبیق با تغییرات و پاسخگویی به تنوع نیازهای مشتریان در حوزه‌های مختلف) با ۴ گویه: سوالات ۹، ۱۰، ۱۱، ۱۲

• مؤلفه سرعت (توانایی سازمان در کاهش زمان انجام امور، ارائه سریع محصولات و پاسخ‌دهی به‌موقع) با ۴ گویه: سوالات ۱۳، ۱۴، ۱۵، ۱۶

روایی و پایایی پرسشنامه استاندارد چابکی سازمانی

روایی:

در حوزه سنجش و اندازه‌گیری در علوم رفتاری، روایی به این مفهوم است که یک ابزار تا چه اندازه می‌تواند ویژگی یا سازه مورد نظر را به درستی اندازه‌گیری کند و نتایج حاصل از آن با اهداف تحقیق همخوانی داشته باشد (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). کریمی و همکاران (۱۳۹۸) در پژوهشی با هدف بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه چابکی سازمانی، از روش روایی محتوا برای تایید شاخص‌های آن استفاده کردند. نتایج بررسی آنان نشان داد که نمره روایی محتوایی این ابزار برابر با ۰.۸۴ به دست آمده است که با توجه به معیارهای رایج (بیشتر از ۰.۷)، نشان‌دهنده تایید روایی محتوایی و مناسب بودن گویه‌ها برای سنجش چابکی سازمانی است.

پایایی:

پایایی به ویژگی یک ابزار سنجش اطلاق می‌شود که بیانگر میزان ثبات، دقت و اعتمادپذیری نتایج آن در شرایط اجرای یکسان است (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). رضایی و همکاران (۱۳۹۷) در مطالعه‌ای با هدف تعیین اعتبار پرسشنامه چابکی سازمانی، از ضریب آلفای کرونباخ برای برآورد پایایی آن استفاده کردند. ضریب پایایی محاسبه شده برای کل پرسشنامه برابر با ۰.۸۶ به دست آمد که این مقدار بیش از ۰.۷ بوده و بیانگر همسانی درونی بسیار مطلوب و قابلیت اعتماد بالای این ابزار است. بنابراین می‌توان با اطمینان از نتایج این پرسشنامه در پژوهش‌های مختلف استفاده نمود.

تحلیل بر اساس میزان نمره پرسشنامه